Trang tin kinh doanh, cơ hội mở rộng thị trường, kiến thức hữu ích cho doanh nhân

  • Home
  • Kiến thức
  • Chế độ quân chủ lập hiến và sự tồn tại của nó trong các quốc gia

Chế độ quân chủ lập hiến và sự tồn tại của nó trong các quốc gia

Chính thể quân chủ lập hiến là một hình thức chính trị phổ biến trên thế giới, trong đó quyền lực tập trung vào một người đứng đầu nhà nước, thường là vua hoặc nữ hoàng. Tuy nhiên, không phải tất cả các nước đều áp dụng chế độ này. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu về chính thể quân chủ lập hiến là gì và các nước trên thế giới áp dụng hình thức chính trị này. Hãy cùng khám phá và tìm hiểu thêm về chủ đề thú vị này!

Chia sẻ

1. Xuất xứ của chế độ quân chủ lập hiến

Chế độ quân chủ lập hiến được tìm thấy các nguyên tắc của nó trong các triết học gia thế kỷ 17 và 18, những người ủng hộ sự phân quyền và cải cách chính trị của các quốc gia châu Âu.

Trong thời kỳ này, đã xảy ra hai sự kiện quan trọng trong lịch sử, gây ra nhiều thay đổi về văn hóa và tinh thần, tạo điều kiện cho việc thiết lập hệ thống chính quyền này: Cuộc cách mạng khoa học và Thời kỳ Khai sáng. Các nhà tư tưởng của phong trào văn hóa này đã bảo vệ một loạt các ý tưởng được phản ánh trong cuốn sách Bách khoa toàn thư của Diderot và D’Alambert vào cuối thế kỷ 18.

Trong số những ý kiến được công bố trong tác phẩm lớn của Thời đại Khai sáng, ta có thể cảm nhận được tinh thần tiến bộ và cải cách của những nhà tư tưởng này.

Trong các trang của bách khoa toàn thư, nơi thu thập mọi kiến thức về thời gian, ta thấy sự tôn trọng đối với khoa học, tiến bộ và sự khoan dung. Để đạt được sự tiến bộ này, ta cần phải đặt tôn giáo sang một bên để đáp ứng với tất cả các vấn đề chung.

các hình thức quân chủ lập hiến là một hệ thống chính trị, trong đó Quốc vương đóng vai trò là Nguyên thủ quốc gia, nhưng quyền lực của ông không tuyệt đối, mà bị hạn chế bởi một hiến pháp bao gồm một chuỗi các quyền.

Sau khi bỏ qua các triết lý vô thần, mục tiêu cuối cùng là đạt được hạnh phúc của con người và do đó, xã hội. Dần dần, những suy nghĩ triết lý này được biến thành những cải cách chính trị thực tế.

Chúng ta cần nhớ rằng lý do tồn tại của chế độ quân chủ tuyệt đối là Thiên Chúa, người đã trao quyền lực cho nhân vật của Nhà vua. Với sự giảm bớt tầm quan trọng của tôn giáo và Giáo hội, hệ thống chính trị này dần mất đi ý nghĩa của nó.

Chế độ chuyên chế giác ngộ là một hình thức chính trị mới, được một số nhà tư tưởng cải cách chấp nhận vì nó đem lại sự tiến bộ cho xã hội. Quyền lực vẫn nằm trong tay quốc vương, nhưng điều này dẫn đến việc nhượng bộ cho người dân thông qua việc hạn chế quyền lực của quý tộc và giáo sĩ. Phương châm của hệ thống này là ‘tất cả vì lợi ích của người dân mà không có sự tham gia của người dân’.

Quá trình thay đổi các hệ thống quân chủ trên thế giới diễn ra rất chậm, vì vào thế kỷ XVII, Louis XIV, một trong những vị vua tuyệt đối nổi tiếng nhất trong lịch sử, tiếp tục thể hiện quyền lực vĩ đại của mình trên ngai vàng nước Pháp.

Quay trở lại với các triết gia thời đó, có hai yếu tố quan trọng đối với sự phát triển của chế độ quân chủ hiến pháp ở châu Âu và kết thúc chế độ cũ một lần. Những nhà trí thức này là John Locke và Nam tước de Montesquieu.

2. Vua thành lập hiến pháp
Input: viết lại đoạn này sử dụng các từ đồng nghĩa sao cho có nội dung tương đương bằng tiếng Việt
Output: Vị vua ban hành hiến pháp

Theo từ điển bách khoa toàn thư, Quân chủ lập hiến hoặc quân chủ đại nghị là một hình thức tổ chức nhà nước giữ nguyên vai trò của vua hoặc quốc vương từ thời phong kiến nhưng vị quân vương không giữ quyền thực hiện quyền lực, mà quyền lực chủ yếu thuộc về quốc hội do đảng phái chiếm đa số ghế lãnh đạo; đảng này cũng có quyền tự quyết định chính sách, hoặc liên minh với đảng khác để thành lập Chính phủ. Thủ tướng thường thuộc đảng chiếm đa số. Trong các nhà nước theo hình thức quân chủ hạn chế, quyền lực tối cao của quốc gia thuộc về vị quân vương, được coi là quốc trưởng, phần còn lại thuộc một cơ quan khác, có thể là nghị viện hoặc hội đồng đại biểu. Cuộc bầu cử có thể là phiếu bình thường hoặc hạn chế cho một số tầng lớp quý tộc.

Trong hình thức quân chủ hiến pháp, vị vua hoặc nữ hoàng đóng vai trò nguyên thủ quốc gia, nhưng quyền lực của họ chỉ mang tính biểu tượng, đại diện cho truyền thống gia tộc và sự thống nhất của quốc gia. Có một câu tiếng Anh nói ‘nhà vua trị vì nhưng không cai trị’. Hình thức quân chủ hiến pháp là sự thích ứng của các triều đại với sự lan rộng của dân chủ trên toàn cầu sau Cách mạng Pháp. Các triều đại chấp nhận từ bỏ quyền lực chính trị và tuân thủ hiến pháp để bảo vệ sự tồn tại; giữ lại các danh hiệu, tài sản, lợi ích kinh tế và danh dự hoàng gia.

Hình thức quân chủ lập hiến theo mô hình đại nghị vẫn tồn tại ở nhiều quốc gia trên thế giới ngày nay như Nhật Bản, Vương quốc Anh, Thụy Điển, Đan Mạch, Canada, Úc, Campuchia, Thái Lan, Tây Ban Nha, Na Uy… chủ yếu do các nguyên nhân lịch sử.

3. Hình thức quân chủ hiến pháp

Chế độ quân chủ hiến pháp là một hình thức của chính quyền, trong đó người đứng đầu quốc gia được thiết lập theo nguyên tắc kế thừa với quyền lực chỉ mang tính biểu tượng.

Chế độ quân chủ hiến pháp là một trong những hình thức chính trị phổ biến của các quốc gia tư bản và các quốc gia đang phát triển. Đặc điểm của các quốc gia có chế độ quân chủ hiến pháp là nguyên thủ quốc gia được thiết lập theo nguyên tắc kế thừa nhưng quyền lực của vua chỉ mang tính biểu tượng, thường chỉ có chức năng đại diện và ngoại giao, do đó thường được nói là ‘vua trị vì mà không cai trị’. Trong các quốc gia quân chủ hiến pháp, quyền lực thực sự nằm trong tay thủ tướng, vì thủ tướng thường là lãnh đạo của đảng chiếm đa số trong quốc hội và do đó, chính phủ có sự ủng hộ vững chắc trong quốc hội.

Hình thức quân chủ hiến pháp đang tồn tại ở một số quốc gia tư bản như Anh, Thụy Điển, Nhật Bản, Tây Ban Nha, Bỉ, Hà Lan và một số quốc gia khác như Thái Lan, Malaysia, Campuchia…

4. Các quốc gia theo hình thức chính quyền quân chủ hiện nay.

Hiện nay, vẫn có những quốc gia duy trì hệ thống quân chủ lập hiến mà không có nghị viện. Trong những quốc gia này, Nhà vua vẫn đóng vai trò chính trị và có quyền lực, không chỉ là một biểu tượng như tình hình ở Tây Ban Nha với Philip VI hoặc ở các quốc gia châu Âu khác như Bỉ, Đan Mạch hoặc Anh.

Các nước có hệ thống quân chủ lập hiến, theo một danh sách được trang web Wikipedia biên soạn, bao gồm những đất nước sau đây:

  • Vương quốc Bahrain (Châu Á). Quốc vương: Hamad bin Isa Al Khalifa.
  • Vương quốc Bhutan (Châu Á). Quốc vương: Jigme Khessar Namgyal Wangchuck.
  • Vương quốc Hashemite của Jordan (Châu Á). Quốc vương: Abdullah II.
  • Kuwait là một quốc gia nằm ở Châu Á. Quốc gia này là một vương quốc nhỏ, với vị vua là Sabah Al-Ahmad Al-Yaber Al-Sabah.
  • Quốc gia Liechtenstein (Châu Âu). Vị vua: Luis của Liechtenstein.
  • Quốc gia Monaco (khu vực Châu Âu). Vị vua: Albert II của Monaco.
  • Vương quốc Morocco (Châu Phi). Quốc vương: Mohamed VI.
  • Vương quốc Tonga (Châu Đại Dương). Quốc vương: Tupou VI.
  • 5. Hình thức chính quyền quân chủ lập hiến tại Vương quốc Anh

    Chế độ quân chủ lập hiến là một hình thức chính quyền trong đó quân chủ – thường là vua hoặc nữ hoàng – đóng vai trò là nguyên thủ quốc gia theo các tiêu chuẩn của hiến pháp viết hoặc không viết thành văn.

    Trong hình thức quân chủ hiến pháp, quyền lực chính trị được phân chia giữa quân chủ và một chính quyền được tổ chức theo hiến pháp như quốc hội.

    Chế độ quân chủ lập hiến là một hình thức chính trị trái ngược với chế độ quân chủ tuyệt đối, trong đó quân chủ sở hữu toàn bộ quyền lực đối với chính phủ và nhân dân. Bên cạnh Vương quốc Anh, một số ví dụ về chế độ quân chủ lập hiến hiện đại bao gồm Canada, Thụy Điển và Nhật Bản.

    Chế độ quân chủ Vương quốc Liên hiệp, thường được gọi là chế độ quân chủ Anh là chế độ quân chủ hiến pháp của Vương quốc Liên hiệp và Lãnh thổ hải ngoại. Các quân vương còn được gọi là ‘Vua’ và ‘Nữ hoàng’. Quân vương hiện tại là Nữ hoàng Elizabeth II, người kế vị và con của Vua George VI vào ngày 06 tháng 2 năm 1952.

    Vua và hoàng gia đảm nhận nhiều nghi lễ khác nhau, nghi thức, ngoại giao và biểu tượng sự tôn trọng. Ví dụ như trong chế độ quân chủ lập hiến, vua có vai trò phi đảng phái, trao tặng huy chương và bổ nhiệm Thủ tướng. Theo truyền thống, vua là Tổng Tư lệnh quân đội Hoàng gia Anh. Mặc dù quyền hành pháp chính thức cao nhất thuộc về chính phủ Anh, nhưng vẫn phải tuân thủ các đặc quyền của vua, quyền này chỉ được sử dụng theo luật pháp được ban hành bởi Quốc hội và thực tế trong phạm vi các quy ước và tiêu chuẩn.

    Chế độ quân chủ Anh bắt nguồn từ các quốc gia nhỏ Scotland và Anglo-Saxon, đã hợp nhất thành vương quốc Anh và Scotland vào thế kỷ X. Vào năm 1066, vua cuối cùng của Anglo-Saxon, Harold, đã bị giết trong cuộc chiến với quân Norman. Quân Norman đã chiến thắng và dẫn đầu bởi William Nhà chinh phạt, trở thành vua của Anh.

    Trong thế kỷ XIII, đất nước Wales trở thành một vương quốc phụ thuộc vào Vương quốc Anh, với Hiến chương Lớn khởi đầu quá trình giảm sức mạnh chính trị của vị vua Anh.

    Kể từ năm 1603, khi vua Scotland Vua James VI thừa kế ngai vàng Anh như James I, cả vương quốc Anh và vương quốc Scotland đã được cai trị bởi một quân vương duy nhất. Từ 1649-1660, các truyền thống của chế độ quân chủ đã bị phá vỡ bởi chính quyền cộng hòa Liên bang Anh, dẫn tới cuộc chiến của 3 vương quốc. Đạo luật kế thừa 1701 hiện vẫn còn hiệu lực, loại trừ sự kế vị với người theo Công giáo La mã, hoặc người kết hôn với người Công giáo La mã. Năm 1707 Scotland và Vương quốc Anh hợp nhất thành Vương quốc Anh (Kingdom of Great Britain), và tới năm 1801 Vương quốc Ireland sáp nhập vào hình thành Vương quốc Liên hiệp Anh và Ireland. Các quân vương Anh trở thành người đứng đầu trên danh nghĩa Đế quốc Anh, và cực thịnh năm 1921.

    Trong thập kỷ 1920, hơn 5/6 lãnh thổ của Ireland đã tách khỏi Liên hiệp Anh và thành lập Nhà nước tự do Irish. Tuyên bố Balfour năm 1926 đã xác định các quốc gia tự trị là ‘các cộng đồng tự trị trong Đế quốc Anh, có địa vị bình đẳng và không phụ thuộc vào bất kỳ bên nào khác’ trong một ‘thịnh vượng chung của các quốc gia Anh’. Sau Thế chiến II, hầu hết các thuộc địa Anh đã giành được độc lập, kết thúc thời kỳ đế quốc của Anh. George VI và người kế vị ông, Nữ vương Elizabeth II, được coi là biểu tượng của sự tự do và liên kết với các quốc gia độc lập trong khối thịnh vượng chung.

    Vương quốc Anh và 15 thành viên trong khối thịnh vượng đều có một vị vua chung, được gọi là Vương quốc Khối thịnh vượng chung. Thuật ngữ vua Anh và vị vua Anh thường vẫn được sử dụng trong các tài liệu tham khảo cho cá nhân và tổ chức; Tuy nhiên mỗi quốc gia có chủ quyền và độc lập khác nhau, và vị vua khác nhau, cụ thể tại mỗi quốc gia danh hiệu và tước hiệu của vị vua có thể gọi khác nhau.

    Trong điều khoản của Hiến pháp Anh, vị quân vương (còn được gọi là Bậc Tối cao hoặc ‘Bệ hạ’) đóng vai trò nguyên thủ quốc gia. Các thành viên của chính phủ phải trung thành với Nữ vương và người kế vị hợp pháp. Chúa bảo vệ Nữ vương/Quốc vương (God Save the Queen/King) là bài quốc ca của Anh và hình ảnh một mặt của quân vương xuất hiện trên tem bưu chính, tiền xu và tiền giấy.

    Vua ít tham gia trực tiếp vào Chính phủ, quyền quyết định thi hành tối cao được giao cho vua, theo các luật pháp và quy ước, tới Thủ tướng hoặc văn phòng Nội các, hoặc các cơ quan công cộng, đặc quyền cá nhân của vua. Do đó biện pháp can thiệp nhà nước nhân danh Hoàng đế và kế vị hoàng đế dù là cá nhân thực hiện bởi vua, như tiếng nói Nữ hoàng và khai mạc Quốc hội, phụ thuộc vào mỗi cơ quan khác nhau.

    + Quyền tạo ra luật pháp được thực hiện bởi Nữ vương trong Quốc hội, với sự hỗ trợ và chấp thuận từ Quốc hội, Viện Thứ dân và Viện Quý tộc.

    + Quyền hành pháp là việc thực hiện quyền lực của Nữ vương, bao gồm các thành viên chính phủ chủ yếu như Thủ tướng và Nội các, và kỹ thuật là nhiệm vụ của Ủy ban của Hội đồng Bí mật. Quyền hành pháp bao gồm việc điều khiển lực lượng quân đội của Nữ vương, các cơ quan dân sự và công chức của Nữ vương, như ngoại giao và cơ quan bí mật (Nữ vương chắc chắn nhận được báo cáo tình báo từ nước ngoài trước khi Thủ tướng biết).

    + Ngành tư pháp được ban cho quyền lực pháp luật theo hiến pháp và luật pháp, tự chủ không phụ thuộc vào chính quyền.

    + Trong Giáo hội Anh, vị quân vương đóng vai trò là người lãnh đạo cao nhất, có tổ chức riêng biệt để thực hiện chức năng lập pháp, hành pháp và tư pháp độc lập.

    + Quyền tự chủ độc lập với chính quyền hợp pháp được ban cho các cơ quan công quyền bởi pháp luật hoặc văn bản theo quy định như là Nội quy trong Hội đồng, Uỷ ban Vương thất hoặc các tài liệu khác.

    Vai trò của vị quốc vương trong hệ thống quân chủ lập hiến bao gồm các chức năng và nhiệm vụ phi đảng phái, như trao tặng huân huy chương. Nhà văn Walter Bagehot đã xác nhận rằng chế độ quân chủ lập hiến năm 1867 mang tính chất ‘uy tín’ hơn là ‘khả năng’ cai trị.

    Kính gửi!
    Viết lại đoạn này bằng cách sử dụng các từ có nghĩa tương đương để có nội dung tương tự bằng tiếng Việt.

    Mục lục

    Chia sẻ

    Cám ơn bạn đã đặt hàng

    Đơn hàng đã được đặt thành công

    Chúng tôi sẽ sớm liên hệ lại bạn để xác nhận thông tin đơn hàng

    Tải về Chế độ quân chủ lập hiến và sự tồn tại của nó trong các quốc gia