Tổng giám đốc IMF ngày 7/10/2026: AI, giá năng lượng cao và nợ công kỷ lục là ba dòng chảy định hình kinh tế thế giới

Kinh tế thế giới đang bị kéo về hai hướng ngược nhau: một bên là cú sốc giá năng lượng, bên kia là cơn bùng nổ đầu tư trí tuệ nhân tạo (AI). Đó là thông điệp của Tổng giám đốc Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) Kristalina Georgieva trong bài phát biểu khai màn tại Singapore ngày 7/10/2026, trước Hội nghị thường niên IMF – Ngân hàng Thế giới diễn ra tại Bangkok (Thái Lan) vào tuần tới.

Tóm tắt nhanh: Theo Dow Jones Newswires, bà Georgieva cho rằng việc tăng trưởng toàn cầu "kém ấn tượng" trong thập kỷ này có cải thiện được hay không sẽ phụ thuộc vào cách thế giới xử lý ba dòng chảy lớn: AI đến nhanh, giá năng lượng cao kéo dài và nợ công ở mức kỷ lục. Giá dầu vẫn quanh 100 USD/thùng, nợ công toàn cầu đang trên đà vượt 100% GDP. Bà ủng hộ việc Fed, ECB và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản đã tăng lãi suất, đồng thời kêu gọi siết quản lý rủi ro từ AI.

Giá năng lượng đang gây áp lực ra sao?

Theo Dow Jones Newswires, bà Georgieva cho biết các biện pháp như đa dạng hóa nguồn nhiên liệu và xả kho dự trữ chiến lược đã giúp kiềm chế biến động trên thị trường năng lượng do khủng hoảng liên quan đến Iran. Tuy nhiên, dòng chảy dầu từ vùng Vịnh phục hồi còn chập chờn và giá dầu vẫn quanh 100 USD/thùng.

Bà nói thêm rằng khi tính cả tình trạng thiếu hụt công suất lọc dầu mang tính cơ cấu trên toàn cầu, giá bán lẻ dầu diesel và các sản phẩm tinh chế khác đang ở mức kỷ lục. Nguồn cung khí đốt từ vùng Vịnh vẫn bị gián đoạn nghiêm trọng, ảnh hưởng nặng tới châu Á và châu Âu.

Theo bà Georgieva, ngay cả khi chiến sự ở vùng Vịnh sớm kết thúc, giá năng lượng cao nhiều khả năng vẫn kéo dài một thời gian. Hợp đồng tương lai dầu Brent cho thấy giá dầu đắt đỏ sẽ kéo dài sang năm 2027. Nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu chuyển chi phí sang người tiêu dùng, khiến áp lực lạm phát lan rộng hơn.

Vì sao IMF ủng hộ các ngân hàng trung ương tăng lãi suất?

Bà Georgieva lưu ý lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm của Mỹ, Đức và Nhật Bản đang ở mức cao nhất kể từ năm 2007, 2009 và 1996, và vẫn đang tăng. "Lợi suất cao đang làm phình chi phí trả lãi, trong lúc ngân sách eo hẹp và có nhiều ưu tiên chi tiêu cạnh tranh nhau, trong đó có quốc phòng", bà nói.

Theo Dow Jones Newswires, với thâm hụt tài khóa quá lớn và chi phí trả nợ cao, bà cho rằng đây là thời điểm phù hợp để nhiều ngân hàng trung ương nghiêng về lập trường cứng rắn. Bà gọi việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed), Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) và Ngân hàng Trung ương Nhật Bản cùng tăng lãi suất và phát đi tín hiệu cứng rắn là "rất phù hợp".

Về tài khóa, bà kêu gọi các nền kinh tế phát triển có nợ cao hành động quyết liệt với kế hoạch củng cố tài khóa trung hạn đáng tin cậy.

IMF nhìn nhận rủi ro từ AI thế nào?

"Dù yêu, ghét hay sợ, AI đã ở đây và đang nhanh chóng trở thành động lực chính quyết định vị thế tương đối của các quốc gia trong nền kinh tế thế giới", bà Georgieva nói. AI là nguồn chống chịu quan trọng của kinh tế toàn cầu thời gian qua, nhưng cũng kéo theo rủi ro.

Theo bà, AI tiêu tốn nhiều điện năng nên làm tăng nhu cầu năng lượng, còn bản thân làn sóng xây dựng hạ tầng AI có tính lạm phát. Mức độ tập trung kinh tế và tài chính vào công nghệ này là một rủi ro khác: nếu lợi nhuận gắn với AI thấp hơn kỳ vọng, đòn bẩy của các tập đoàn hạ tầng đám mây lớn (hyperscaler) cùng lượng cổ phiếu Mỹ khổng lồ mà nhà đầu tư toàn cầu nắm giữ có thể biến sự thất vọng thành một cú sốc lan rộng. Bà cho rằng tuyến phòng thủ đầu tiên là quản lý và giám sát.

Sau bài phát biểu, bà Georgieva có phiên đối thoại với Tổng thống Singapore Tharman Shanmugaratnam, theo thông báo của IMF.

Doanh nghiệp Việt nên chuẩn bị gì?

Giá năng lượng cao kéo dài sang năm 2027 nghĩa là chi phí vận tải, logistics và nguyên liệu đầu vào khó sớm hạ nhiệt. Doanh nghiệp sản xuất và xuất khẩu nên đưa kịch bản giá dầu quanh 100 USD/thùng vào kế hoạch 2027, xem lại các hợp đồng có điều khoản điều chỉnh giá nhiên liệu.

Lãi suất toàn cầu ở mức cao cũng khiến chi phí vốn khó giảm nhanh. Doanh nghiệp có kế hoạch vay mới hoặc phát hành trái phiếu nên tính trước biên độ lãi suất rộng hơn và ưu tiên giữ dòng tiền an toàn.

Theo AP, tại Bangkok, bộ trưởng tài chính và thống đốc ngân hàng trung ương của 191 quốc gia thành viên IMF – Ngân hàng Thế giới sẽ đánh giá tình hình kinh tế thế giới và bàn chiến lược hỗ trợ ổn định tài chính, tăng trưởng bền vững. Thông điệp bà Georgieva sẽ mang tới hội nghị, theo lời bà: "Chúng ta không thể tiếp tục trì hoãn các hành động chính sách cần thiết. Các vị có công cụ, giờ hãy có sự sáng suốt để sử dụng chúng".

Nguồn

• Dow Jones Newswires (qua MarketScreener), "IMF Chief Tells Economic Leaders: The Time to Act Is Now" (7/10/2026): marketscreener.com
• IMF, "2026 Annual Meetings Curtain Raiser" (7/10/2026): imf.org
• AP, "IMF chief urges countries to curb debt, regulate AI" (7/10/2026): apnews.com

Ảnh đại diện: International Monetary Fund / Wikimedia Commons, Public domain