Trang tin kinh doanh, cơ hội mở rộng thị trường, kiến thức hữu ích cho doanh nhân

  • Home
  • Liệu Parasocial relationships có thực sự tồi tệ như mọi người vẫn nghĩ không?

Liệu Parasocial relationships có thực sự tồi tệ như mọi người vẫn nghĩ không?

Vậy parasocial relationship thực sự là gì? Tác động của "mối quan hệ" này đến cuộc sống của bạn như thế nào? Hãy cùng Coolmate khám phá sâu hơn về thuật ngữ này trong bài viết dưới đây.

Chia sẻ

Bạn đã từng ngưỡng mộ một người nổi tiếng đến mức biết họ thích ăn gì, bài hát yêu thích của họ là gì chưa? Nghe có vẻ giống như mô tả một mối quan hệ bạn bè thân thiết, chỉ khác là họ không biết bạn là ai.

Mối quan hệ kỳ lạ này được đặt tên là ‘parasocial relationships’. Vậy parasocial relationships chính xác là gì? Mối quan hệ này ảnh hưởng đến cuộc sống của bạn như thế nào? Hãy cùng VNEN tìm hiểu sâu hơn về thuật ngữ này trong bài viết dưới đây.

Mùa thu là khoảng thời gian lý tưởng cho những người yêu thích vẻ đẹp cổ điển và lãng mạn đi tìm kiếm cái đẹp. Với khung cảnh yên bình và thời tiết se lạnh, chúng ta cùng ngồi hoài niệm về những thời đã qua. Một dịp tuyệt vời để bạn dành thời gian quan tâm và nói lời yêu thương với những người đáng trân trọng với bài thơ về mùa thu ý nghĩa. Nếu mùa xuân mang lại sức sống giúp cây cối đâm chồi nảy lộc, mùa hè “chiêu đãi” chúng ta những ngày nắng chói chang, mùa đông không thôi lạnh lẽo tê tái thì có lẽ mùa thu là đẹp nhất rồi. Mùa thu đến với cái tiết trời se lạnh, một chút hanh khô, một chút buồn bã, ly biệt. Những điều tưởng chừng đơn giản nhưng chính là nguồn cảm hứng bất tận của thi ca, văn thơ

‘Mối quan hệ đơn phương’ được miêu tả là khi người A dành rất nhiều tình cảm, thời gian và năng lượng cho người B, nhưng người B không hề hay biết về sự tồn tại của người A.

Ví dụ, một đứa trẻ tưởng tượng mình là bạn với một nhân vật hoạt hình hư cấu do xem phim hoạt hình về nhân vật đó thường xuyên. Hoặc một người hâm mộ cảm thấy có mối liên kết với thần tượng vì họ dành rất nhiều thời gian để tìm hiểu và theo dõi cuộc sống, tình cảm và sự nghiệp của thần tượng đó.

Parasocial relationships có nghĩa là gì?
Parasocial relationships có nghĩa là gì?

Thuật ngữ ‘Quan hệ không thực tế’ ban đầu được Donald Horton và Richard Wohl tạo ra từ năm 1956. Cụ thể, hai nhà nghiên cứu này đã thực hiện một nghiên cứu về sự tương tác giữa các nhân vật có ảnh hưởng đến khán giả và gọi nó là ‘Tương tác không thực tế’.

Qua việc nghiên cứu, họ nhận thấy rằng khán giả và người xem truyền hình có khả năng tạo ra một mối liên kết với người nổi tiếng (diễn viên, người dẫn chương trình,..) và coi họ như bạn thân thực sự của mình.

Trên thực tế, Parasocial Interaction đã tồn tại trước cả khi truyền hình ra đời, từ thời người ta phát minh ra sách. Và hình thức ban đầu của loại tương tác này là giữa độc giả và tác giả sách. Tuy nhiên, chỉ đến khi truyền hình phát triển, mối quan hệ parasocial relationships mới thu hút được sự chú ý.

Khái niệm này trở nên phổ biến từ thời kỳ đầu của sự phát triển truyền hình mới.
Khái niệm này trở nên phổ biến từ thời kỳ đầu của sự phát triển truyền hình mới.

Sau khi nghiên cứu của Horton và Wohl, các nhà tâm lý học thập kỷ 80 cũng bắt đầu chú ý đến thuật ngữ này.

Hiện tại, mối quan hệ parasocial đã có nhiều thay đổi so với năm 1956 hoặc 1980. Không chỉ giới hạn trong việc tạo ra mối quan hệ với các ngôi sao truyền hình, mối quan hệ này còn xuất hiện giữa người hâm mộ và các influencers trên mạng xã hội, các streamer, các thần tượng âm nhạc và thậm chí là nhân vật truyện tranh hư cấu.

So với thời điểm mới bắt đầu, mối quan hệ giả tưởng ngày nay cũng mạnh mẽ hơn rất nhiều nhờ vào sự phát triển của các hình thức giải trí trực tuyến.

Mối quan hệ đồng tình thế kỷ 21 mạnh mẽ hơn
Mối quan hệ đồng tình thế kỷ 21 mạnh mẽ hơn

Ví dụ điển hình nhất về mối quan hệ parasocial trong thế kỷ 21 là văn hoá thần tượng của các fan K-pop và trào lưu waifu của các otaku Nhật Bản. Waifu là cách gọi ‘vợ ảo’ của các fan anime dành cho một nhân vật nữ mà họ yêu thích đến mức muốn cưới.

Đối với các fan K-pop, mỗi khi có thần tượng, họ luôn sẵn lòng dành thời gian để xem, tương tác và chuẩn bị cho những dự án đặc biệt của thần tượng trên mạng xã hội. Mặc dù mối quan hệ parasocial relationships trong thế kỷ 21 đã mở rộng hơn nhiều so với thời kỳ ban đầu, nhưng bản chất của mối quan hệ này vẫn không thay đổi – nó vẫn là một mối quan hệ một chiều.

Văn hoá hâm mộ thần tượng K-pop là một ví dụ điển hình về mối quan hệ không đối tác.
Văn hoá hâm mộ thần tượng K-pop là một ví dụ điển hình về mối quan hệ không đối tác.

2. Tại sao quan hệ giả tưởng xã hội xảy ra?

Hình thành của các mối quan hệ giả tưởng xã hội có nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm cả nguyên nhân chủ quan và khách quan. Dưới đây là ba nguyên nhân quan trọng nhất.

Học thuyết về ‘Sự liên kết trong mặt tình cảm’

Có nhiều học thuyết giải thích lý do hình thành mối quan hệ kiểu parasocial. Trong số đó, một nghiên cứu năm 2022 đã chứng minh rằng các mối quan hệ kiểu này có thể là kết quả của sự kết nối về mặt tình cảm.

Cụ thể, con người đã được lập trình sẵn để phản ứng với bất kỳ hình thức giao tiếp giống-người nào, kể cả khi đối tượng hoàn toàn không có thật. Vì những phản ứng cảm xúc trong các mối quan hệ giả tưởng rất chân thật, não bộ cũng tự động xác định rằng đối tượng là có thật, ngay cả khi đối tượng đó chỉ là nhân vật tưởng tượng, hoặc không có liên hệ vật lý nào với chủ thể.

Fan cảm thấy có mối liên kết tình cảm sau khi tiếp xúc lâu ngày với thần tượng.
Fan cảm thấy có mối liên kết tình cảm sau khi tiếp xúc lâu ngày với thần tượng.

Ngoài ra, quan hệ parasocial cũng có thể đáp ứng một số nhu cầu và mục tiêu của con người. Ví dụ, quan hệ gắn bó với người nổi tiếng có thể đáp ứng mong muốn có một mối quan hệ bạn thân thiết.

Gặp gỡ nhiều lần

Theo nghiên cứu của Horton và Wohl vào năm 1956, khi khán giả, độc giả, thính giả tiếp xúc và quan sát nhân vật nổi tiếng nhiều lần, quan hệ giả tưởng có thể hình thành. Đặc biệt, nếu nhân vật nổi tiếng đó còn có thái độ thân thiện và gần gũi, khán giả sẽ cảm thấy thân thuộc hơn.

Sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội

Khác với thời kỳ con người mới chỉ phát minh sách hoặc thời kỳ đầu của kỷ nguyên truyền hình, thời đại 4.0 đã làm cho mối quan hệ parasocial trở nên phổ biến hơn bao giờ hết. Sự phát triển của các nền tảng mạng xã hội như Facebook, Instagram, Tiktok đã làm cho mối quan hệ này trở nên ‘ít’ một chiều hơn.

Thần tượng hiện tương tác với fan qua mạng xã hội nhiều hơn.
Thần tượng hiện tương tác với fan qua mạng xã hội nhiều hơn.

Hiện nay, người hâm mộ có thể kết bạn với thần tượng trên mạng xã hội, nhấn nút theo dõi, thậm chí là tương tác với họ thường xuyên và ‘thực sự’ hơn. Thần tượng đôi khi còn phản hồi fan bằng cách tạo nội dung theo gợi ý của người hâm mộ, tổ chức livestream, trả lời câu hỏi, thậm chí là trả lời tin nhắn.

Mạng xã hội đã làm cho sợi dây kết nối giữa người hâm mộ và thần tượng (trước đây xa lạ) trở nên thân thiết hơn bao giờ hết. Do đó, mối quan hệ giả tưởng ở thế kỷ 21 trở nên phổ biến và lan rộng hơn.

3. Tình bạn ảo xấu hay tốt?

Có nhiều ý kiến trái chiều xoay quanh việc đánh giá tính chất parasocial là tốt hay xấu. Ví dụ, không ít phụ huynh chỉ trích việc con cái dành quá nhiều thời gian để ngưỡng mộ một người nổi tiếng mà không chú trọng vào việc học tập hoặc xây dựng mối quan hệ xã hội thực tế.

Mối quan hệ giả tưởng có tác động tích cực lớn hơn tác động tiêu cực.
Mối quan hệ giả tưởng có tác động tích cực lớn hơn tác động tiêu cực.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy, mối quan hệ parasocial có tác động tích cực nhiều hơn là tiêu cực. Loài người từ lâu đã là một loài ‘đàn đông’. Việc bạn cảm thấy kết nối với một hình tượng mà bạn yêu thích là điều hoàn toàn bình thường.

Kiểu quan hệ này có thể mang lại những lợi ích mà bạn không thể nhận được từ các mối quan hệ khác trong cuộc sống như sự khích lệ, truyền cảm hứng. Parasocial cũng giúp tăng cường sự gắn kết, giảm bớt cảm giác cô đơn và hỗ trợ xây dựng các mối quan hệ xã hội mạnh mẽ hơn.

Đối với nhóm tuổi từ 10 đến 19, đây là giai đoạn tuổi trẻ bị ảnh hưởng mạnh mẽ nhất bởi văn hoá thần tượng. Việc hâm mộ một người nào đó giúp các bạn hiểu rõ hơn về bản thân và có một hình mẫu để mục tiêu hướng tới.

Thần tượng đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành cá tính của thế hệ trẻ.
Thần tượng đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành cá tính của thế hệ trẻ.

Có thể đề cập đến một số lợi ích khác của mối quan hệ parasosocial như sau:

  • Tạo sự an toàn cho những người không tự tin, không giỏi giao tiếp xã hội.
  • Tăng cường lòng tự tin, giúp bạn cảm thấy thoải mái trong giao tiếp với người khác.
  • Đóng góp vào việc hình thành cá nhân và khả năng tự lập.
  • Tóm lại, parasocial relationships là một loại quan hệ không gây hại và không đe dọa ai. Tuy nhiên, nếu quan hệ này chiếm quá nhiều thời gian của bạn hoặc bạn có hành động làm phiền thần tượng, đó có thể là dấu hiệu của sự biến chất trong parasocial relationships.

    Trong văn hoá K-pop, thường có một số người hâm mộ được gọi là ‘sasaeng fan’ (fan cuồng). Những người hâm mộ này thường yêu thích thần tượng đến mức ám ảnh và làm mọi cách để thỏa mãn ảo tưởng về thần tượng.

    Sasaeng fan là một ví dụ điển hình cho mối quan hệ không đối tác bị biến chất.
    Sasaeng fan là một ví dụ điển hình cho mối quan hệ không đối tác bị biến chất.

    Các fan cuồng có thể ‘bám đuôi’ thần tượng suốt cả ngày đêm, theo dõi họ ở mọi nơi, thậm chí cướp đồ riêng tư và đe dọa khi thần tượng không hành động theo ý muốn của mình.

    Sasaeng fan là một ví dụ điển hình của mối quan hệ không lành mạnh trong parasocial relationships đã bị biến tướng.

    4. Làm thế nào để ‘đu’ thần tượng một cách lành mạnh?

    Sasaeng fan chỉ là một phần nhỏ trong văn hoá thần tượng K-pop. Không phải tất cả fan hâm mộ đều trở thành sasaeng fan, và không phải ai là fan cũng có mối quan hệ parasocial với thần tượng.

    Không phải tất cả fan đều có mối quan hệ parasocial với thần tượng.
    Không phải tất cả fan đều có mối quan hệ parasocial với thần tượng.

    Bạn có thể thỏa mãn niềm đam mê với một nghệ sĩ, diễn viên hoặc nhân vật ảo bất kỳ. Tuy nhiên, để có một tình yêu đúng mực với thần tượng, bạn không nên dành quá nhiều thời gian rảnh để theo dõi họ. Bạn có thể xem các chương trình, phim để ủng hộ họ. Tuy nhiên, bạn cũng cần học tập, làm việc và xây dựng các mối quan hệ thực tế thay vì chỉ ngồi trong phòng suốt cả ngày để xem thần tượng qua màn hình.

    Ngoài ra, bạn cần nhận thức rằng thần tượng cũng là con người. Họ cũng có nhược điểm và cuộc sống riêng tư mà bạn không được phép can thiệp. Hiểu điều này, bạn sẽ không quá thất vọng nếu thần tượng làm sai hoặc có hành động trái với mong đợi của bạn (ví dụ như công khai tình cảm).

    Kết luận

    Mối quan hệ này có ý nghĩa gì? Đối với nhiều người, nó là nguồn cảm hứng và động lực trong cuộc sống. Vì những người nổi tiếng có sức ảnh hưởng, họ có thể khuyến khích người hâm mộ phát triển bản thân.

    Hãy ủng hộ thần tượng một cách tích cực
    Hãy ủng hộ thần tượng một cách tích cực

    Tuy nhiên, bạn cần nhận thức rằng, loại quan hệ này không thể thay thế hoàn toàn cho các mối quan hệ và tương tác trong cuộc sống thực. Vì vậy, ngoài việc ‘theo đuổi idol’ một cách tận hưởng, đừng quên tự hoàn thiện và tìm thêm nhiều bạn mới để cuộc sống tinh thần luôn phong phú.

    Hãy tiếp tục theo dõi Coolblog hàng ngày để cập nhật nhanh chóng những xu hướng mới nhất của giới trẻ nhé.

    VNEN là địa chỉ mua sắm uy tín dành cho phái mạnh.

    Chia sẻ

    Cám ơn bạn đã đặt hàng

    Đơn hàng đã được đặt thành công

    Chúng tôi sẽ sớm liên hệ lại bạn để xác nhận thông tin đơn hàng

    Tải về Liệu Parasocial relationships có thực sự tồi tệ như mọi người vẫn nghĩ không?