Báo giá từ nhà cung cấp luôn đi kèm ba chữ cái: EXW, FOB, CIF... Đó là Incoterms – bộ quy tắc của Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) xác định ai chịu chi phí và rủi ro ở từng chặng. Hiểu đúng Incoterms giúp bạn so sánh báo giá chính xác và tránh chi phí bất ngờ.
Lưu ý: Chính sách của Alibaba.com, biểu thuế và thủ tục hải quan có thể thay đổi. Bài viết không nêu số liệu thuế suất hay phí cụ thể khi chưa kiểm chứng; hãy kiểm tra trên trang chính thức hoặc hỏi đơn vị khai báo hải quan.
Công bố: bài viết có liên kết tiếp thị liên kết (affiliate); vnen.vn có thể nhận hoa hồng nếu bạn đăng ký qua liên kết, bạn không mất thêm chi phí.
👉 Tìm nhà cung cấp trên Alibaba.com: xem tại đây →
Incoterms là gì?
Incoterms (International Commercial Terms) do ICC ban hành; phiên bản Incoterms 2020 gồm 11 điều kiện. Incoterms quy định:
- Nghĩa vụ của người bán và người mua (giao hàng, thông quan, vận chuyển, bảo hiểm).
- Điểm chuyển giao rủi ro.
- Phân chia chi phí.
Incoterms không quy định giá, thanh toán hay quyền sở hữu — những điều này nằm trong hợp đồng.
11 điều kiện Incoterms 2020
| Nhóm | Điều kiện | Áp dụng |
|---|---|---|
| Mọi phương thức vận tải | EXW, FCA, CPT, CIP, DAP, DPU, DDP | Đường bộ, hàng không, biển, đa phương thức |
| Đường biển và thủy nội địa | FAS, FOB, CFR, CIF | Chỉ vận tải đường thủy |
💡 Gợi ý: Khám phá nguồn hàng sỉ trên Alibaba.com — truy cập Alibaba.com →
Ba điều kiện người nhập hàng gặp nhiều nhất
EXW – Ex Works (Giao tại xưởng)
- Người bán: đặt hàng sẵn sàng tại xưởng/kho.
- Người mua: chịu gần như mọi chi phí và rủi ro từ lúc nhận tại xưởng: bốc hàng, vận chuyển nội địa nước xuất, thủ tục xuất khẩu, cước quốc tế, nhập khẩu.
- Lưu ý: thủ tục xuất khẩu ở nước người bán có thể gây khó cho người mua nước ngoài; cần forwarder có năng lực.
FOB – Free On Board (Giao lên tàu)
- Người bán: chịu chi phí, rủi ro đến khi hàng được xếp lên tàu tại cảng xuất; làm thủ tục xuất khẩu.
- Người mua: cước biển, bảo hiểm, chi phí tại cảng đến, nhập khẩu.
- Phổ biến với người nhập hàng muốn tự chọn forwarder.
CIF – Cost, Insurance and Freight
- Người bán: trả cước biển và mua bảo hiểm (mức tối thiểu theo quy tắc) đến cảng đích.
- Rủi ro chuyển sang người mua khi hàng xếp lên tàu ở cảng xuất (giống FOB), dù người bán trả cước.
- Người mua: chi phí tại cảng đến (local charges), nhập khẩu.
- Lưu ý: giá CIF trông "trọn gói" nhưng phí local charge tại cảng đến có thể cao; hỏi rõ.
Bảng so sánh EXW – FOB – CIF
| Chi phí/nghĩa vụ | EXW | FOB | CIF |
|---|---|---|---|
| Bốc hàng tại xưởng | Người mua* | Người bán | Người bán |
| Vận chuyển nội địa nước xuất | Người mua | Người bán | Người bán |
| Thủ tục xuất khẩu | Người mua | Người bán | Người bán |
| Cước quốc tế | Người mua | Người mua | Người bán |
| Bảo hiểm | Người mua (tùy chọn) | Người mua (tùy chọn) | Người bán (mức tối thiểu) |
| Chi phí cảng đến, nhập khẩu, thuế | Người mua | Người mua | Người mua |
| Điểm chuyển rủi ro | Tại xưởng | Lên tàu cảng xuất | Lên tàu cảng xuất |
*Theo EXW, người bán không có nghĩa vụ bốc hàng; thực tế có thể hỗ trợ theo thỏa thuận.
💡 Gợi ý: So sánh báo giá nhà cung cấp trên Alibaba.com — truy cập Alibaba.com →
Các điều kiện khác đáng biết
- FCA: giao cho người chuyên chở do người mua chỉ định; ICC khuyến nghị cân nhắc thay EXW/FOB trong nhiều trường hợp, nhất là hàng container.
- DAP: người bán giao đến địa điểm đích, người mua làm nhập khẩu.
- DDP: người bán chịu mọi chi phí kể cả thuế nhập khẩu — cần kiểm tra kỹ tính hợp lệ chứng từ nhập khẩu tại Việt Nam.
Nên chọn điều kiện nào khi mua trên Alibaba?
| Tình huống | Gợi ý |
|---|---|
| Có forwarder quen, muốn kiểm soát cước | FOB/FCA |
| Người mới, muốn đơn giản | CIF/CFR (hỏi rõ phí cảng đến) hoặc DAP |
| Mua lẻ, đơn nhỏ chuyển phát | Thường dùng điều kiện giao tận nơi theo dịch vụ của nhà cung cấp |
| Có đại lý tại Trung Quốc | EXW/FCA |
Luôn ghi rõ phiên bản và địa điểm: ví dụ "FOB Shenzhen Incoterms 2020".
Tìm nhà cung cấp uy tín trên Alibaba.com
Đăng ký tài khoản người mua, gửi yêu cầu báo giá (RFQ) và đặt hàng có bảo vệ giao dịch: Đăng ký tại đây
💡 Gợi ý: Tạo tài khoản Alibaba.com để liên hệ nhà cung cấp — truy cập Alibaba.com →
Checklist Incoterms
- Ghi rõ điều kiện + địa điểm + "Incoterms 2020".
- So sánh báo giá cùng điều kiện.
- Hỏi chi phí cảng đến khi mua CIF/CFR.
- Có bảo hiểm hàng hóa phù hợp.
- Forwarder nắm rõ điều kiện đã chọn.
Ví dụ: cùng một lô hàng, ba Incoterm
Lô 1 pallet hàng gia dụng từ nhà máy ở Quảng Đông về TP.HCM:
- EXW: bạn (qua forwarder) lo lấy hàng tại xưởng, thủ tục xuất khẩu TQ, cước biển, nhập khẩu VN. Phù hợp khi forwarder của bạn mạnh tại TQ.
- FOB Thâm Quyến: người bán lo đến khi hàng lên tàu, gồm thủ tục xuất khẩu; bạn chọn forwarder và trả cước biển. Lựa chọn phổ biến, minh bạch.
- CIF Cát Lái: người bán trả cước và bảo hiểm tối thiểu đến cảng VN; rủi ro chuyển khi hàng lên tàu. Cẩn trọng phí local charges tại cảng đến.
Bảng so sánh chi phí (khung tính)
| Khoản | EXW | FOB | CIF |
|---|---|---|---|
| Giá hàng | Thấp nhất | Trung bình | Cao nhất |
| Nội địa TQ | Bạn trả | Người bán | Người bán |
| Cước biển | Bạn trả | Bạn trả | Người bán |
| Phí tại cảng VN | Bạn trả | Bạn trả | Bạn trả (cần hỏi trước) |
| Kiểm soát | Cao, phức tạp | Cân bằng | Thấp hơn |
Luôn so tổng chi phí đến kho, không chỉ giá hàng.
📌 Tìm nhà cung cấp trên Alibaba.com
Nếu bạn đã sẵn sàng áp dụng các bước ở trên, bắt đầu với Alibaba.com →
Câu hỏi thường gặp
FOB và CIF khác nhau thế nào?
Với CIF người bán trả cước và bảo hiểm đến cảng đích, nhưng rủi ro vẫn chuyển cho người mua khi hàng lên tàu ở cảng xuất như FOB.
EXW có rẻ nhất không?
Giá hàng thấp nhất nhưng người mua gánh nhiều chi phí, thủ tục; tổng chi phí chưa chắc thấp nhất.
Incoterms 2010 còn dùng được không?
Các bên có thể thỏa thuận dùng phiên bản cũ, nhưng nên ghi rõ phiên bản; Incoterms 2020 là phiên bản hiện hành tại thời điểm viết.
Incoterms có quyết định ai sở hữu hàng?
Không; quyền sở hữu do hợp đồng và luật áp dụng quy định.
Incoterms có thay thế hợp đồng không?
Không; Incoterms chỉ quy định chi phí, rủi ro giao hàng. Thanh toán, chất lượng phải ghi trong hợp đồng.
Kết luận
Incoterms 2020 giúp phân định rõ chi phí và rủi ro. Với người nhập hàng, hiểu đúng EXW, FOB, CIF là bước đầu để so sánh báo giá công bằng và kiểm soát tổng chi phí.
🚀 Bước tiếp theo: Khám phá nguồn hàng sỉ trên Alibaba.com — đi đến Alibaba.com →
Nguồn tham khảo
- Alibaba.com – trang chủ: https://www.alibaba.com/
- Alibaba.com Trade Assurance: https://tradeassurance.alibaba.com/
- Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) – Incoterms® 2020: https://iccwbo.org/business-solutions/incoterms-rules/
- Tổng cục Hải quan Việt Nam: https://www.customs.gov.vn/
- Luật Hải quan 2014 (Thư viện Pháp luật): https://thuvienphapluat.vn/van-ban/Xuat-nhap-khau/Luat-Hai-quan-2014-238641.aspx
Thông tin phí, hạn mức, lãi suất và quy định có thể thay đổi theo từng thời kỳ; hãy kiểm tra lại trên trang chính thức trước khi quyết định. Bài viết mang tính tham khảo, không phải tư vấn pháp lý/thuế.
