Khai bổ sung và kiểm tra sau thông quan từ 01/3/2027: hạn 60 ngày, kiểm tra trong 05 năm, tối đa 20 ngày tại doanh nghiệp
Khai sai mã HS, trị giá hay xuất xứ rồi phát hiện sau khi hàng đã thông quan là tình huống quen thuộc với doanh nghiệp xuất nhập khẩu. Từ 01/3/2027, Luật 11/2026/QH16 sửa Luật Hải quan quy định lại thời hạn khai bổ sung và viết lại toàn bộ cơ chế kiểm tra sau thông quan, gắn với khái niệm mới là quản lý tuân thủ.
Từ 01/3/2027, hàng đã thông quan được khai bổ sung trong 60 ngày kể từ ngày thông quan, nếu chưa có quyết định kiểm tra sau thông quan, thanh tra hay kiểm tra. Hải quan được kiểm tra sau thông quan trong 05 năm kể từ ngày đăng ký tờ khai; mỗi cuộc kiểm tra không quá 20 ngày, gia hạn một lần tối đa 20 ngày.
Căn cứ pháp lý & ngày rà soát: Luật số 11/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hải quan, Quốc hội thông qua ngày 23/8/2026, đăng Công báo số 518 ngày 21/9/2026, hiệu lực từ 01/3/2027 (khoản 6, 12, 24, 25, 26 Điều 1; Điều 3; khoản 4 Điều 4). Rà soát ngày 01/10/2026.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo. Luật chưa có hiệu lực tại ngày rà soát; chi tiết về khai bổ sung do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định, chi tiết về kiểm tra sau thông quan và quản lý tuân thủ do Chính phủ quy định. Văn bản hướng dẫn có thể bổ sung điều kiện cụ thể.
Khai bổ sung: ba mốc thời gian
Khoản 12 Điều 1 Luật 11/2026 sửa khoản 4 Điều 29 Luật Hải quan:
| Trường hợp | Thời hạn được khai bổ sung |
|---|---|
| Hàng đang làm thủ tục hải quan | Trước thời điểm cơ quan hải quan thông báo việc kiểm tra hải quan |
| Hàng đã thông quan | Trong 60 ngày kể từ ngày thông quan và trước thời điểm có quyết định dừng đưa hàng qua khu vực giám sát, kiểm tra sau thông quan, thanh tra, kiểm tra với hàng đã thông quan |
| Quá hai mốc trên hoặc khai theo yêu cầu của hải quan | Vẫn khai bổ sung, nhưng xử lý theo pháp luật về thuế, xử lý vi phạm hành chính |
| Các trường hợp khai bổ sung khác | Theo quy định chi tiết của Bộ trưởng Bộ Tài chính (khoản 7 mới) |
Mốc 60 ngày chỉ có ý nghĩa nếu doanh nghiệp tự phát hiện sai sót trước khi hải quan ra quyết định kiểm tra. Một quyết định kiểm tra sau thông quan ban hành ở ngày thứ 30 sẽ "đóng" quyền tự khai bổ sung dù còn 30 ngày.
Nội dung không được khai bổ sung sau thông quan
Điểm b khoản 4 Điều 29 loại trừ khỏi quyền khai bổ sung trong 60 ngày các nội dung liên quan đến:
- giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu;
- kiểm tra chuyên ngành về chất lượng hàng hóa, y tế, văn hóa, kiểm dịch động vật, thực vật, an toàn thực phẩm.
Nói cách khác, sai sót làm thay đổi việc hàng có cần giấy phép hay kiểm tra chuyên ngành hay không phải được xử lý trước khi thông quan. Các nội dung thường gặp khác như số lượng, trị giá, mã số hàng hóa không nằm trong danh sách loại trừ này. Danh mục hàng hóa theo giấy phép, kiểm tra chuyên ngành phải thống nhất mã số với Danh mục hàng hóa XNK Việt Nam (khoản 11 Điều 1), nên tra cứu mã HS đúng từ đầu, xem tra cứu mã HS xuất khẩu.
Kiểm tra sau thông quan: phạm vi và địa điểm
Khoản 24 Điều 1 viết lại Điều 77:
| Nội dung | Quy định mới |
|---|---|
| Đối tượng kiểm tra | Hồ sơ hải quan, sổ kế toán, chứng từ kế toán, chứng từ khác, tài liệu, dữ liệu liên quan đến hàng hóa; kiểm tra thực tế hàng khi cần thiết và còn điều kiện |
| Mục đích | Đánh giá tính chính xác, trung thực của hồ sơ đã khai; đánh giá và nâng cao tuân thủ |
| Địa điểm | Trụ sở cơ quan hải quan hoặc trụ sở người khai hải quan |
| "Trụ sở người khai hải quan" | Trụ sở chính, chi nhánh, cửa hàng, nơi sản xuất, nơi lưu giữ hàng hóa |
| Thời gian được kiểm tra | Tối đa 05 năm kể từ ngày đăng ký tờ khai đến ngày ban hành quyết định kiểm tra |
| Phương pháp | Áp dụng quản lý rủi ro, quản lý tuân thủ, ứng dụng công nghệ số |
Việc liệt kê rõ cửa hàng, nơi sản xuất, kho là căn cứ để đoàn kiểm tra làm việc ngoài trụ sở chính. Doanh nghiệp nên lưu chứng từ ở nơi có thể xuất trình được.
Ai ra quyết định, kiểm tra bao lâu
Theo Điều 79 mới (khoản 25 Điều 1):
- Cục trưởng Cục Hải quan, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm tra sau thông quan quyết định kiểm tra trong phạm vi toàn quốc.
- Trưởng Hải quan khu vực quyết định trong địa bàn quản lý; nếu doanh nghiệp ngoài địa bàn thì báo cáo Cục Hải quan phân công.
- Kiểm tra đánh giá tuân thủ thực hiện theo kế hoạch hằng năm do Cục trưởng Cục Hải quan ban hành.
- Thời hạn kiểm tra ghi trong quyết định, không quá 20 ngày kể từ ngày công bố quyết định; phạm vi lớn, nội dung phức tạp được gia hạn một lần, không quá 20 ngày.
Điều 80 mới chia quy trình thành ba bước: chuẩn bị, tiến hành, xử lý kết quả. Điều 81 giao cho người quyết định kiểm tra quyền thành lập đoàn, gia hạn, sửa đổi, tạm dừng, hủy quyết định, ban hành kết luận và xử lý kết quả. Khoản 5 Điều 82 cho doanh nghiệp quyền yêu cầu Trưởng đoàn xuất trình quyết định kiểm tra và giấy chứng minh hải quan.
Quản lý tuân thủ: doanh nghiệp tuân thủ được giảm kiểm tra
Điều 17a mới (khoản 6 Điều 1) quy định cơ quan hải quan thu thập, xử lý dữ liệu, xây dựng hồ sơ tuân thủ, giám sát, đánh giá tuân thủ, hỗ trợ tuân thủ tự nguyện và áp biện pháp quản lý theo mức độ tuân thủ, sử dụng công nghệ số, dữ liệu lớn, trí tuệ nhân tạo.
Người khai hải quan tuân thủ pháp luật được xem xét ưu tiên thực hiện thủ tục, miễn, giảm mức độ kiểm tra, giám sát hải quan, kiểm tra sau thông quan và các nghiệp vụ khác. Khai bổ sung đúng hạn, tự phát hiện và sửa sai sót có thể là một yếu tố trong hồ sơ tuân thủ; cách đánh giá cụ thể chờ nghị định hướng dẫn.
Quy định chuyển tiếp
Khoản 4 Điều 4 Luật 11/2026: các cuộc kiểm tra sau thông quan theo quyết định ban hành trước 01/3/2027 tiếp tục thực hiện theo Luật Hải quan 54/2014/QH13. Quyết định ban hành từ 01/3/2027 áp dụng quy định mới.
Doanh nghiệp XNK nên chuẩn bị gì trước 01/3/2027
- Lập quy trình rà soát tờ khai trong 60 ngày sau thông quan, ưu tiên mã HS, trị giá, xuất xứ.
- Kiểm tra giấy phép, kiểm tra chuyên ngành trước khi thông quan vì không được khai bổ sung sau.
- Lưu trữ hồ sơ hải quan, sổ và chứng từ kế toán ít nhất 05 năm kể từ ngày đăng ký tờ khai.
- Chuẩn bị bộ hồ sơ có thể xuất trình tại chi nhánh, kho, nhà máy.
- Theo dõi nghị định về quản lý tuân thủ để biết tiêu chí được giảm kiểm tra.
Tổng quan các thay đổi khác của luật có tại Luật Hải quan sửa đổi 2026 với doanh nghiệp XNK; thay đổi về kho ngoại quan, kho bảo thuế có tại kho ngoại quan 24 tháng và bỏ kho bảo thuế. Quy trình khai hải quan nhập khẩu có tại thủ tục hải quan nhập khẩu từng bước.
Câu hỏi thường gặp
Từ năm 2027, hàng đã thông quan được khai bổ sung trong bao lâu?
Trong 60 ngày kể từ ngày thông quan và trước thời điểm có quyết định dừng đưa hàng qua khu vực giám sát, kiểm tra sau thông quan, thanh tra hoặc kiểm tra, theo khoản 4 Điều 29 Luật Hải quan sửa bởi Luật 11/2026.
Nội dung nào không được khai bổ sung sau thông quan?
Nội dung liên quan đến giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu và kiểm tra chuyên ngành về chất lượng, y tế, văn hóa, kiểm dịch động vật, thực vật, an toàn thực phẩm.
Khai bổ sung quá 60 ngày thì sao?
Vẫn có thể khai bổ sung nhưng bị xử lý theo pháp luật về thuế, pháp luật về xử lý vi phạm hành chính và quy định khác có liên quan, theo điểm c khoản 4 Điều 29.
Hải quan được kiểm tra sau thông quan trong bao nhiêu năm?
Tối đa 05 năm kể từ ngày đăng ký tờ khai hải quan đến ngày ban hành quyết định kiểm tra sau thông quan.
Một cuộc kiểm tra sau thông quan kéo dài tối đa bao lâu?
Không quá 20 ngày kể từ ngày công bố quyết định kiểm tra; nếu phạm vi lớn, nội dung phức tạp thì được gia hạn một lần không quá 20 ngày.
Quyết định kiểm tra sau thông quan ban hành trước 01/3/2027 áp dụng luật nào?
Tiếp tục thực hiện theo Luật Hải quan 54/2014/QH13, theo khoản 4 Điều 4 Luật 11/2026/QH16.