Rút BHXH một lần 2026: ai còn được rút, điều kiện 12 tháng nghỉ đóng, cách tính 1,5 và 2 tháng lương mỗi năm
Rút BHXH một lần luôn là một trong những câu hỏi nhân sự nhận nhiều nhất từ người nghỉ việc. Từ 01/7/2025, Luật Bảo hiểm xã hội 41/2024/QH15 thay đổi căn bản điều kiện này: quyền rút sau 12 tháng nghỉ chỉ còn với người đã có thời gian đóng trước ngày luật có hiệu lực. Bộ phận nhân sự nên nắm rõ để tư vấn đúng cho người lao động.
Người đã đóng BHXH trước 01/7/2025 vẫn được rút một lần nếu đã nghỉ đóng đủ 12 tháng (không tham gia bắt buộc và tự nguyện) và tổng thời gian đóng chưa đủ 20 năm. Người chỉ bắt đầu đóng từ 01/7/2025 không có quyền này. Mỗi năm đóng từ 2014 được tính 02 tháng bình quân tiền lương đóng.
Căn cứ pháp lý & ngày rà soát: Luật Bảo hiểm xã hội số 41/2024/QH15, Quốc hội thông qua ngày 29/6/2024, đăng Công báo số 987+988 ngày 25/8/2024, hiệu lực từ 01/7/2025 (Điều 2, 23, 64, 70, 71, 78, 79). Rà soát ngày 01/10/2026.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo. Ví dụ tính tiền là phép nhân trực tiếp với một mức bình quân giả định; mức bình quân thực tế do cơ quan BHXH xác định theo Điều 72, 73 (có điều chỉnh tiền lương đã đóng). Chính phủ quy định chi tiết Điều 70.
Ai còn được rút BHXH một lần
Khoản 1 Điều 70 áp dụng cho người lao động là công dân Việt Nam thuộc khoản 1 Điều 2, đã chấm dứt tham gia BHXH và có đề nghị, thuộc một trong các trường hợp:
| Trường hợp | Điều kiện | Áp dụng cho người bắt đầu đóng từ 01/7/2025? |
|---|---|---|
| Điểm a | Đủ tuổi hưởng lương hưu mà chưa đủ 15 năm đóng | Có |
| Điểm b | Ra nước ngoài để định cư | Có |
| Điểm c | Đang mắc ung thư, bại liệt, xơ gan mất bù, lao nặng, AIDS | Có |
| Điểm d | Suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên; người khuyết tật đặc biệt nặng | Có |
| Điểm đ | Có thời gian đóng trước 01/7/2025, sau 12 tháng không thuộc diện BHXH bắt buộc mà cũng không tham gia tự nguyện, thời gian đóng chưa đủ 20 năm | Không |
| Điểm e | Quân nhân, công an, cơ yếu khi phục viên, xuất ngũ, thôi việc không tham gia tiếp và không đủ điều kiện lương hưu | Theo nhóm đối tượng |
Điểm đ là trường hợp phổ biến nhất với người lao động doanh nghiệp. Ba điều kiện phải đủ cùng lúc: có thời gian đóng trước 01/7/2025; đã qua 12 tháng không đóng bắt buộc, không đóng tự nguyện; tổng thời gian đóng dưới 20 năm.
Ví dụ: ai rút được, ai không
| Người lao động | Tình huống | Kết quả theo Điều 70 |
|---|---|---|
| A | Đóng từ 2018, nghỉ việc 30/9/2025, không đi làm, không đóng tự nguyện | Từ 01/10/2026 đủ 12 tháng, có thể đề nghị rút theo điểm đ |
| B | Bắt đầu đóng 01/8/2025, nghỉ việc 31/7/2026 | Không rút theo điểm đ; được bảo lưu thời gian đóng |
| C | Đóng 22 năm, nghỉ việc ở tuổi 50 | Không rút theo điểm đ vì đã đủ 20 năm; bảo lưu để hưởng lương hưu |
| D | Đóng 8 năm, định cư ở nước ngoài | Rút theo điểm b, kèm giấy tờ chứng minh định cư |
Cách tính tiền BHXH một lần
Theo khoản 3 Điều 70, mức hưởng tính theo số năm đã đóng và căn cứ đóng, không gồm số tiền ngân sách hỗ trợ đóng BHXH tự nguyện. Mỗi năm được tính:
| Giai đoạn đóng | Mức tính mỗi năm |
|---|---|
| Năm đóng trước năm 2014 | 1,5 tháng bình quân tiền lương tháng đóng BHXH |
| Năm đóng từ năm 2014 trở đi | 02 tháng bình quân tiền lương tháng đóng BHXH |
| Thời gian đóng chưa đủ một năm | Bằng số tiền đã đóng, nhưng không quá 02 tháng bình quân |
Tháng lẻ của giai đoạn trước 2014 được chuyển sang giai đoạn từ 2014 để tính. Với trường hợp bệnh hiểm nghèo (điểm c) và suy giảm khả năng lao động từ 81% (điểm d), mức hưởng được tính gồm cả phần ngân sách hỗ trợ đóng tự nguyện (khoản 4).
Ví dụ: người lao động đóng đủ 8 năm từ 2018, bình quân tiền lương đóng giả định 10.000.000 đồng. Tiền BHXH một lần = 8 × 2 × 10.000.000 = 160.000.000 đồng. Người có 4 năm trước 2014 và 6 năm từ 2014 với cùng mức bình quân: 4 × 1,5 × 10 triệu + 6 × 2 × 10 triệu = 180.000.000 đồng.
Thời điểm tính hưởng là thời điểm cơ quan BHXH ra quyết định hưởng (khoản 5). Người vừa đủ điều kiện lương hưu vừa đủ điều kiện rút một lần ở các điểm b, c, d được chọn một trong hai (khoản 6).
Hồ sơ và thời hạn giải quyết
Theo Điều 78 và Điều 79:
- Sổ bảo hiểm xã hội.
- Văn bản đề nghị hưởng BHXH một lần.
- Trường hợp định cư: bản sao giấy xác nhận thôi quốc tịch hoặc bản dịch chứng thực, công chứng hộ chiếu, thị thực định cư, thẻ thường trú nước ngoài hoặc giấy tờ hợp pháp khác.
- Trường hợp bệnh hiểm nghèo: bản tóm tắt hồ sơ bệnh án hoặc giấy ra viện.
- Trường hợp suy giảm khả năng lao động: biên bản giám định y khoa hoặc giấy xác nhận khuyết tật đặc biệt nặng.
Người lao động tự nộp hồ sơ cho cơ quan BHXH. Cơ quan BHXH giải quyết trong 07 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ; nếu không giải quyết phải trả lời bằng văn bản, nêu rõ lý do.
Nếu không rút: bảo lưu và trợ cấp hằng tháng
Điều 71 quy định người nghỉ việc chưa đủ điều kiện lương hưu và chưa hưởng BHXH một lần thì được bảo lưu thời gian đóng. Khi đi làm lại, thời gian mới được cộng nối tiếp.
Điều 23 bổ sung lựa chọn cho người đủ tuổi nghỉ hưu nhưng không đủ điều kiện lương hưu, chưa đủ tuổi hưởng trợ cấp hưu trí xã hội: nếu không rút một lần và không bảo lưu, có thể hưởng trợ cấp hằng tháng từ chính khoản đóng của mình, thấp nhất bằng mức trợ cấp hưu trí xã hội, trong thời gian hưởng được ngân sách đóng BHYT. Điều kiện hưởng lương hưu hiện nay là đủ 15 năm đóng (Điều 64), nên người còn trẻ cân nhắc kỹ trước khi rút.
Doanh nghiệp nên hỗ trợ người nghỉ việc thế nào
- Chốt thời gian đóng và trả sổ BHXH đúng hạn để người lao động có hồ sơ.
- Giải thích rõ ngày bắt đầu đóng của người lao động: trước hay từ 01/7/2025.
- Nhắc rằng đóng BHXH tự nguyện trong 12 tháng sau nghỉ việc sẽ làm mất điều kiện của điểm đ.
- Hướng dẫn song song hồ sơ trợ cấp thất nghiệp, xem trợ cấp thất nghiệp 2026; thời gian đóng bảo hiểm thất nghiệp không nằm trong khoản BHXH một lần.
Các thay đổi khác của Luật BHXH với doanh nghiệp có tại Luật BHXH 2024 với doanh nghiệp.
Câu hỏi thường gặp
Năm 2026 còn được rút BHXH một lần không?
Còn, nếu người lao động có thời gian đóng trước 01/7/2025, đã qua 12 tháng không tham gia BHXH bắt buộc và tự nguyện, và tổng thời gian đóng chưa đủ 20 năm; hoặc thuộc các trường hợp đủ tuổi hưu chưa đủ 15 năm, định cư nước ngoài, bệnh hiểm nghèo, suy giảm khả năng lao động từ 81%.
Bắt đầu đóng BHXH từ tháng 8/2025 có rút một lần được không?
Không theo điều kiện nghỉ việc 12 tháng, vì điểm đ khoản 1 Điều 70 chỉ áp dụng với người có thời gian đóng trước 01/7/2025. Người đó chỉ rút được khi thuộc các điểm a, b, c, d.
Đóng BHXH 20 năm có được rút một lần không?
Không theo điểm đ, vì điều kiện là thời gian đóng chưa đủ 20 năm. Người đã đủ 20 năm được bảo lưu để hưởng lương hưu khi đủ tuổi.
Tiền BHXH một lần được tính thế nào?
Mỗi năm đóng trước 2014 tính 1,5 tháng, mỗi năm từ 2014 tính 02 tháng bình quân tiền lương tháng đóng BHXH; thời gian dưới một năm tính bằng số tiền đã đóng, tối đa 02 tháng bình quân.
Bao lâu thì nhận được tiền BHXH một lần?
Cơ quan BHXH giải quyết trong 07 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ theo khoản 3 Điều 79 Luật 41/2024.
Đang đóng BHXH tự nguyện có rút một lần theo diện nghỉ 12 tháng được không?
Không. Điều kiện của điểm đ là sau 12 tháng không thuộc diện BHXH bắt buộc mà cũng không tham gia BHXH tự nguyện.