Miễn thuế TNDN 3 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa thành lập mới: điều kiện, cách tính thời gian và trường hợp bị loại
Một doanh nghiệp nhỏ mới cấp giấy chứng nhận năm 2025 có thể không phải nộp đồng thuế thu nhập doanh nghiệp nào cho đến hết năm 2027. Đó là hiệu quả của khoản 4 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15, được Nghị định 20/2026/NĐ-CP hướng dẫn chi tiết. Nhưng nhóm bị loại trừ khá rộng, và kế toán cần soát kỹ hồ sơ thành viên trước khi kê khai miễn.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu được miễn thuế TNDN trong 03 năm, tính liên tục từ năm đầu tiên được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Ưu đãi không áp dụng cho doanh nghiệp lập do tái cấu trúc, doanh nghiệp mà người góp vốn chủ chốt đã giữ vai trò tương tự ở doanh nghiệp khác còn hoạt động hoặc mới giải thể dưới 12 tháng, và các khoản thu nhập như chuyển nhượng vốn, bất động sản.
Căn cứ pháp lý & ngày rà soát: Nghị quyết số 198/2025/QH15 về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân, thông qua và có hiệu lực ngày 17/5/2025, đăng Công báo số 713+714 ngày 29/5/2025 (khoản 4 Điều 10); Nghị định số 20/2026/NĐ-CP ngày 15/01/2026, đăng Công báo số 65 ngày 29/01/2026, hiệu lực từ ngày ký (khoản 2 Điều 3, khoản 3, 4, 5 Điều 7, Điều 16); Luật Thuế TNDN 67/2025/QH15 (khoản 3 Điều 18, khoản 4 Điều 15). Rà soát ngày 01/10/2026.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo. Tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa xác định theo pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa; các ví dụ về năm miễn thuế là suy luận từ cách tính "liên tục từ năm đầu tiên được cấp giấy". Thủ tục, hồ sơ kê khai miễn thuế nên đối chiếu với cơ quan thuế quản lý.
Ưu đãi gồm những gì
| Nội dung | Quy định |
|---|---|
| Đối tượng | Doanh nghiệp nhỏ và vừa đăng ký kinh doanh lần đầu |
| Tiêu chí nhỏ và vừa | Theo Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (khoản 2 Điều 3 Nghị định 20/2026) |
| Mức ưu đãi | Miễn 100% thuế TNDN |
| Thời gian | 03 năm, tính liên tục từ năm đầu tiên được cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu |
| Thời điểm áp dụng | Từ kỳ tính thuế năm 2025 (khoản 1 Điều 16 Nghị định 20/2026) |
| Doanh nghiệp cấp giấy trước 17/5/2025 | Hưởng cho thời gian còn lại của 03 năm |
Điểm khác với nhiều ưu đãi thuế trước đây là mốc tính. Thời gian miễn không chờ đến năm có thu nhập chịu thuế, mà chạy từ năm được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu. Doanh nghiệp lỗ hai năm đầu vẫn đã dùng hết hai năm miễn.
Cách tính thời gian miễn theo năm cấp giấy
| Năm cấp giấy chứng nhận lần đầu | Các năm thuộc thời gian miễn (suy luận) | Ghi chú |
|---|---|---|
| 2023 | 2025 | 2023, 2024 đã trôi qua trước khi nghị quyết có hiệu lực; còn lại năm 2025 |
| 2024 | 2025, 2026 | Hưởng hai năm còn lại |
| 2025 | 2025, 2026, 2027 | Đủ 03 năm |
| 2026 | 2026, 2027, 2028 | Đủ 03 năm |
Khoản 5 Điều 7 Nghị định 20/2026 bổ sung lựa chọn cho năm đầu ngắn. Nếu kỳ tính thuế đầu tiên có thời gian hoạt động được miễn dưới 12 tháng, doanh nghiệp được chọn hưởng ngay từ kỳ đó hoặc đăng ký với cơ quan thuế để bắt đầu từ kỳ tính thuế tiếp theo. Một công ty cấp giấy tháng 10/2026 nên cân nhắc lùi mốc sang năm 2027 để không mất một năm miễn cho ba tháng hoạt động.
Ba nhóm không được miễn
Điểm b khoản 3 Điều 7 Nghị định 20/2026 loại trừ ba nhóm:
| Mã | Trường hợp bị loại trừ | Ví dụ thực tế |
|---|---|---|
| b1 | Doanh nghiệp thành lập mới do sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, chuyển đổi chủ sở hữu, chuyển đổi loại hình | Công ty TNHH chuyển thành công ty cổ phần |
| b2 | Người đại diện theo pháp luật (nếu là thành viên góp vốn), thành viên hợp danh hoặc người có số vốn góp cao nhất đã giữ vai trò tương tự ở doanh nghiệp đang hoạt động, hoặc doanh nghiệp đã giải thể chưa được 12 tháng | Chủ một công ty đang hoạt động lập thêm công ty mới và là người góp vốn lớn nhất |
| b3 | Thu nhập thuộc khoản 3 Điều 18 Luật Thuế TNDN 67/2025 | Lãi chuyển nhượng vốn, bất động sản, thu nhập ở nước ngoài, game online |
Nhóm b2 là chỗ hay bị bỏ sót. Người đại diện theo pháp luật chỉ bị xét nếu là thành viên góp vốn; một giám đốc thuê không góp vốn từng làm đại diện ở công ty khác không làm mất ưu đãi. Ngược lại, người góp vốn lớn nhất ở công ty mới, nếu cũng là người góp vốn lớn nhất ở một công ty khác đang hoạt động, thì công ty mới không được miễn.
Mốc 12 tháng tính từ thời điểm giải thể doanh nghiệp cũ đến thời điểm thành lập doanh nghiệp mới. Người giải thể công ty cũ tháng 3/2026 và lập công ty mới tháng 5/2026 sẽ không được hưởng ưu đãi cho công ty mới.
Khi trùng với ưu đãi khác
Khoản 4 Điều 7 Nghị định 20/2026 cho phép doanh nghiệp nhỏ và vừa chọn ưu đãi có lợi nhất nếu cùng thời gian vừa được miễn theo nghị định này vừa được miễn, giảm theo quy định khác, và phải giữ ổn định trong suốt thời gian hưởng.
| Ưu đãi có thể trùng | Nội dung | Căn cứ |
|---|---|---|
| Hộ kinh doanh chuyển lên doanh nghiệp | Miễn 02 năm liên tục từ khi có thu nhập chịu thuế | Khoản 4 Điều 15 Luật 67/2025 |
| Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo | Miễn 02 năm, giảm 50% trong 04 năm tiếp theo | Khoản 1 Điều 10 Nghị quyết 198 |
| Dự án đầu tư mới thuộc diện ưu đãi | Theo Điều 13, 14 Luật 67/2025 | Không áp cho doanh nghiệp lập do tái cấu trúc |
| Giảm 30% số thuế phải nộp năm 2026, 2027 | Theo Nghị quyết 43/2026 | Xem giảm 30% thuế TNDN theo Nghị quyết 43 |
Với hộ kinh doanh lên doanh nghiệp, ưu đãi 02 năm tính từ năm có thu nhập chịu thuế có thể kéo dài hơn về thời gian, trong khi ưu đãi 03 năm tính từ năm cấp giấy. Doanh nghiệp dự kiến lỗ những năm đầu nên mô phỏng cả hai kịch bản; quy trình chuyển đổi có tại hộ kinh doanh lên doanh nghiệp 2026.
Miễn thuế không có nghĩa là bỏ sổ sách
Doanh nghiệp được miễn vẫn phải kê khai và quyết toán thuế TNDN, xác định thu nhập chịu thuế theo chi phí được trừ và thuế suất 15%, 17% hoặc 20% tại thuế suất thuế TNDN 2026, rồi mới ghi số thuế được miễn. Phần thu nhập bị loại trừ theo nhóm b3 phải hạch toán riêng và nộp thuế bình thường.
Gói hỗ trợ đầy đủ của Nghị quyết 198, gồm bỏ lệ phí môn bài và miễn thuế cho khởi nghiệp sáng tạo, có tại Nghị quyết 198: ưu đãi doanh nghiệp nhỏ và bỏ lệ phí môn bài.
Danh sách kiểm tra trước khi kê khai miễn
- Đối chiếu tiêu chí doanh nghiệp nhỏ và vừa theo số lao động, doanh thu hoặc tổng nguồn vốn của năm liên quan.
- Xác định năm cấp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu; doanh nghiệp đổi tên, đổi địa chỉ vẫn giữ mốc cấp lần đầu.
- Kiểm tra doanh nghiệp có hình thành từ sáp nhập, chia tách hay chuyển đổi loại hình không.
- Tra cứu người đại diện theo pháp luật góp vốn, thành viên hợp danh và người góp vốn cao nhất trên cơ sở dữ liệu đăng ký doanh nghiệp.
- Tách thu nhập thuộc khoản 3 Điều 18 Luật 67/2025.
- Nếu năm đầu dưới 12 tháng, quyết định có đăng ký lùi mốc sang năm sau hay không.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp thành lập năm 2024 có được miễn thuế TNDN không?
Có thể, nếu là doanh nghiệp nhỏ và vừa và không thuộc nhóm loại trừ. Khoản 3 Điều 7 Nghị định 20/2026 cho doanh nghiệp cấp giấy trước khi Nghị quyết 198 có hiệu lực hưởng thời gian còn lại, nên doanh nghiệp cấp giấy năm 2024 được miễn cho phần còn lại của 03 năm, tính theo suy luận là năm 2025 và 2026.
Doanh nghiệp lỗ năm đầu thì thời gian miễn có lùi lại không?
Không. Thời gian miễn tính liên tục từ năm đầu tiên được cấp giấy chứng nhận, không phụ thuộc năm có lãi. Lựa chọn lùi mốc chỉ áp dụng khi kỳ tính thuế đầu tiên có thời gian hoạt động dưới 12 tháng.
Tôi đang là chủ một công ty, lập thêm công ty mới thì có được miễn không?
Nếu bạn là người góp vốn cao nhất, thành viên hợp danh hoặc người đại diện theo pháp luật có góp vốn ở cả công ty đang hoạt động và công ty mới, công ty mới không được miễn theo điểm b2 khoản 3 Điều 7 Nghị định 20/2026.
Công ty chuyển đổi từ TNHH sang cổ phần có được miễn lại 03 năm không?
Không. Doanh nghiệp thành lập mới do chuyển đổi loại hình thuộc nhóm b1 bị loại trừ.
Lãi bán bất động sản trong thời gian miễn có phải nộp thuế không?
Có. Thu nhập từ chuyển nhượng bất động sản thuộc khoản 3 Điều 18 Luật 67/2025, nằm ngoài phạm vi miễn và phải nộp thuế theo thuế suất phổ thông.
Được miễn 03 năm có còn được giảm 30% theo Nghị quyết 43 không?
Số thuế đã được miễn toàn bộ thì không còn số phải nộp để giảm. Khi có nhiều ưu đãi trùng thời gian, doanh nghiệp chọn mức có lợi nhất theo khoản 4 Điều 7 Nghị định 20/2026; nên đối chiếu điều kiện cụ thể của từng văn bản.