Nghị quyết 198/2025: 8 ưu đãi thuế, phí cho doanh nghiệp tư nhân, bỏ lệ phí môn bài từ 2026
Tháng 1/2026 là kỳ đầu tiên sau nhiều năm doanh nghiệp không phải nộp tờ khai và tiền lệ phí môn bài. Thay đổi đó đến từ một dòng ngắn trong Nghị quyết 198/2025/QH15 về phát triển kinh tế tư nhân. Cùng điều khoản, Quốc hội còn trao 7 nhóm hỗ trợ thuế, phí khác mà không phải doanh nghiệp nào cũng đã tận dụng.
Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 có 8 khoản hỗ trợ: miễn thuế TNDN 03 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa mới lập, miễn giảm thuế cho khởi nghiệp sáng tạo và chuyên gia làm việc tại đó, miễn thuế khi chuyển nhượng vốn vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, tính chi phí đào tạo cho doanh nghiệp trong chuỗi, bỏ thuế khoán, chấm dứt thu lệ phí môn bài từ 01/01/2026 và miễn phí, lệ phí cấp lại giấy tờ do sắp xếp bộ máy.
Căn cứ pháp lý & ngày rà soát: Nghị quyết số 198/2025/QH15, Quốc hội thông qua và có hiệu lực ngày 17/5/2025, đăng Công báo số 713+714 ngày 29/5/2025 (Điều 10, 13, 17); Nghị định số 20/2026/NĐ-CP ngày 15/01/2026, đăng Công báo số 65 ngày 29/01/2026, hiệu lực từ ngày ký (Điều 1, 7, 8, 10, 11, 16). Rà soát ngày 01/10/2026.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo. Nghị định 20/2026 không hướng dẫn khoản 6 (bỏ khoán) và khoản 7 (lệ phí môn bài); cách xử lý nghĩa vụ môn bài của các năm trước 2026 là suy luận từ nguyên tắc nghĩa vụ phát sinh theo từng năm. Nên đối chiếu thông báo của cơ quan thuế quản lý.
Bảng tổng hợp 8 khoản của Điều 10
| Khoản | Hỗ trợ | Đối tượng | Văn bản hướng dẫn |
|---|---|---|---|
| 1 | Miễn TNDN 02 năm, giảm 50% trong 04 năm tiếp theo | Doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, công ty quản lý quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo, tổ chức trung gian hỗ trợ khởi nghiệp | Khoản 1 Điều 7 Nghị định 20/2026 |
| 2 | Miễn TNCN, TNDN với thu nhập chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp, quyền mua vào doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo | Cá nhân, doanh nghiệp đầu tư | Khoản 2 Điều 7, Điều 8 Nghị định 20/2026 |
| 3 | Miễn TNCN 02 năm, giảm 50% trong 04 năm tiếp theo với tiền lương, tiền công | Chuyên gia, nhà khoa học tại doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, trung tâm nghiên cứu phát triển, trung tâm đổi mới sáng tạo | Điều 8 Nghị định 20/2026 |
| 4 | Miễn TNDN 03 năm từ khi cấp giấy chứng nhận lần đầu | Doanh nghiệp nhỏ và vừa | Khoản 3 Điều 7 Nghị định 20/2026 |
| 5 | Chi phí đào tạo, đào tạo lại nhân lực cho doanh nghiệp nhỏ và vừa trong chuỗi được tính vào chi phí được trừ | Doanh nghiệp lớn | Nghị định 20/2026 |
| 6 | Không áp dụng phương pháp khoán từ 01/01/2026 | Hộ, cá nhân kinh doanh | Pháp luật quản lý thuế |
| 7 | Chấm dứt thu, nộp lệ phí môn bài từ 01/01/2026 | Mọi người nộp lệ phí môn bài | Áp dụng trực tiếp |
| 8 | Miễn phí, lệ phí cấp lại, cấp đổi giấy tờ do sắp xếp bộ máy nhà nước | Tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp | Khoản 5 Điều 16 Nghị định 20/2026 |
Điều 17 Nghị quyết 198 cho nghị quyết này được ưu tiên áp dụng khi có quy định khác nhau với luật, nghị quyết khác của Quốc hội. Nếu văn bản khác có chính sách thuận lợi hơn thì áp dụng văn bản đó.
Lệ phí môn bài: dừng từ năm 2026
Khoản 7 Điều 10 chỉ có một câu: "Chấm dứt việc thu, nộp lệ phí môn bài từ ngày 01 tháng 01 năm 2026." Quy định này áp dụng trực tiếp, không cần nghị định hướng dẫn.
| Tình huống | Cách hiểu thực tế |
|---|---|
| Lệ phí môn bài năm 2026 và các năm sau | Không phải khai, không phải nộp |
| Doanh nghiệp, hộ kinh doanh mới thành lập từ 2026 | Không phát sinh lệ phí môn bài |
| Mở thêm chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh từ 2026 | Không phát sinh lệ phí môn bài |
| Lệ phí môn bài năm 2025 trở về trước còn nợ | Theo suy luận, vẫn là nghĩa vụ đã phát sinh, nên kiểm tra số dư trên tài khoản thuế điện tử |
Doanh nghiệp vẫn nên rà sổ thuế để xử lý các khoản môn bài cũ còn treo, tránh bị tính tiền chậm nộp 0,03%/ngày trên nghĩa vụ chưa nộp.
Bỏ thuế khoán với hộ kinh doanh
Khoản 6 chấm dứt phương pháp khoán từ 01/01/2026; hộ và cá nhân kinh doanh nộp thuế theo pháp luật quản lý thuế. Cách tính thuế mới theo ngưỡng doanh thu được phân tích tại thuế hộ kinh doanh 2026 theo ngưỡng 1 tỷ. Hộ kinh doanh cân nhắc chuyển lên doanh nghiệp có thể xem hộ kinh doanh lên doanh nghiệp 2026.
Miễn thuế TNDN 03 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa
Khoản 4 là ưu đãi có phạm vi rộng nhất. Nghị định 20/2026 làm rõ thời gian miễn tính liên tục từ năm cấp giấy chứng nhận lần đầu, áp dụng từ kỳ tính thuế 2025. Ưu đãi loại trừ doanh nghiệp lập do tái cấu trúc và doanh nghiệp có người góp vốn chủ chốt đang giữ vai trò tương tự ở doanh nghiệp khác. Phân tích chi tiết có tại miễn thuế TNDN 3 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Ưu đãi cho khởi nghiệp sáng tạo
| Ưu đãi | Cách tính theo Nghị định 20/2026 |
|---|---|
| Miễn 02 năm, giảm 50% trong 04 năm TNDN | Tính liên tục từ năm đầu tiên có thu nhập chịu thuế từ hoạt động khởi nghiệp sáng tạo; nếu 03 năm đầu kể từ năm có doanh thu chưa có thu nhập chịu thuế thì tính từ năm thứ tư |
| Hạch toán riêng | Phải tách thu nhập được ưu đãi; không tách được thì phân bổ theo tỷ lệ doanh thu hoặc chi phí được trừ |
| Miễn thuế chuyển nhượng vốn | Không áp cho cổ phiếu của công ty đại chúng, tổ chức niêm yết, đăng ký giao dịch |
| Bán toàn bộ công ty TNHH một thành viên có gắn bất động sản | Khai thuế theo hoạt động chuyển nhượng bất động sản |
Thu nhập chuyển nhượng vốn thông thường, ngoài trường hợp khởi nghiệp sáng tạo, vẫn chịu thuế theo thuế TNCN chuyển nhượng vốn, chứng khoán 2026.
Phần mềm kế toán và đào tạo miễn phí
Điều 10 Nghị định 20/2026 giao Bộ Tài chính thuê, mua sắm nền tảng số tích hợp phần mềm kế toán, có khả năng kết nối hóa đơn điện tử và chữ ký số, để cung cấp miễn phí cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ và cá nhân kinh doanh. Phần mềm phải tuân thủ pháp luật kế toán, thuế, lưu vết khi sửa, lưu trữ trên điện toán đám mây và ngăn can thiệp làm thay đổi số liệu đã ghi sổ.
Khoản 2 Điều 13 Nghị quyết 198 và Điều 11 Nghị định 20/2026 bổ sung dịch vụ tư vấn pháp lý, đào tạo quản trị, kế toán, thuế, nhân sự miễn phí cho doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ kinh doanh.
Liên hệ với các chính sách thuế khác năm 2026
Ưu đãi của Nghị quyết 198 cộng hưởng với thuế suất 15%, 17% theo quy mô tại thuế suất thuế TNDN 2026 và khoản giảm 30% thuế TNDN năm 2026, 2027 tại Nghị quyết 43/2026. Lịch thay đổi chính sách theo tháng có tại chính sách mới từ 01/01/2027.
Câu hỏi thường gặp
Năm 2026 doanh nghiệp còn phải nộp lệ phí môn bài không?
Không. Khoản 7 Điều 10 Nghị quyết 198/2025/QH15 chấm dứt việc thu, nộp lệ phí môn bài từ ngày 01/01/2026, áp dụng cho cả doanh nghiệp, chi nhánh, hộ và cá nhân kinh doanh.
Lệ phí môn bài năm 2025 chưa nộp thì xử lý thế nào?
Nghĩa vụ năm 2025 phát sinh trước mốc chấm dứt, nên theo suy luận vẫn phải nộp cùng tiền chậm nộp nếu có. Doanh nghiệp nên kiểm tra số dư trên tài khoản thuế điện tử và trao đổi với cơ quan thuế quản lý.
Ưu đãi nào của Nghị quyết 198 áp dụng cho hộ kinh doanh?
Hộ kinh doanh không còn nộp lệ phí môn bài, không áp dụng thuế khoán từ 01/01/2026 và được cung cấp miễn phí nền tảng số, phần mềm kế toán, dịch vụ đào tạo theo Điều 10, 11 Nghị định 20/2026.
Doanh nghiệp lớn được lợi gì từ Nghị quyết 198?
Khoản 5 Điều 10 cho tính chi phí đào tạo, đào tạo lại nhân lực cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia chuỗi vào chi phí được trừ khi tính thuế TNDN.
Nghị quyết 198 có hiệu lực từ khi nào?
Nghị quyết có hiệu lực từ ngày Quốc hội thông qua, 17/5/2025. Riêng bỏ khoán và chấm dứt lệ phí môn bài áp dụng từ 01/01/2026; ưu đãi TNDN theo Nghị định 20/2026 áp dụng từ kỳ tính thuế 2025.
Khi Nghị quyết 198 khác với luật thuế thì áp dụng văn bản nào?
Khoản 2 Điều 17 cho áp dụng Nghị quyết 198 khi có quy định khác nhau với luật, nghị quyết khác của Quốc hội; nếu văn bản khác ưu đãi hơn thì áp dụng văn bản đó.