Hàng giả bán online từ 01/7/2026: sàn TMĐT phải kiểm duyệt trước, gỡ trong 24 giờ và liên đới bồi thường
Một đôi giày giả thương hiệu bán trên sàn, người mua phát hiện sau khi nhận hàng, người bán đã đóng gian hàng. Trước đây người mua thường phải tự đi tìm người bán. Từ 01/7/2026, Luật Thương mại điện tử 122/2025/QH15 đặt chủ quản sàn vào vị trí có nghĩa vụ kiểm duyệt trước và có thể liên đới bồi thường.
Từ 01/7/2026, sàn thương mại điện tử trung gian phải xác thực điện tử danh tính người bán trước khi cho bán, kiểm duyệt thông tin hàng hóa trước khi hiển thị để chặn hàng giả, hàng xâm phạm sở hữu trí tuệ, hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc. Sàn có chức năng đặt hàng phải nhận lại hàng sai mô tả và chịu trách nhiệm bồi thường hoặc liên đới bồi thường nếu không thực hiện đủ nghĩa vụ.
Căn cứ pháp lý & ngày rà soát: Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15, đăng Công báo số 41 ngày 22/01/2026, hiệu lực từ 01/7/2026 (khoản 2 Điều 6, Điều 17, Điều 21); Nghị định số 248/2026/NĐ-CP, đăng Công báo số 407 ngày 18/7/2026, hiệu lực 01/7/2026 (Điều 18, 21). Rà soát ngày 01/10/2026.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo. Việc xác định mức bồi thường, trách nhiệm liên đới cụ thể theo pháp luật dân sự và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; chế tài hành chính đối với từng hành vi theo nghị định xử phạt riêng, không phân tích ở đây.
Hành vi bị cấm trên môi trường điện tử
Khoản 2 Điều 6 Luật 122/2025 cấm kinh doanh hoặc tạo điều kiện kinh doanh trên môi trường điện tử các nhóm sau:
| Nhóm | Ví dụ thực tế |
|---|---|
| Dịch vụ trái phép, hàng cấm kinh doanh | Thuốc kê đơn bán không phép, động vật hoang dã |
| Hàng giả | Mỹ phẩm, thực phẩm chức năng giả |
| Hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ | Hàng nhái nhãn hiệu, sách in lậu |
| Hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ | Hàng xách tay không chứng từ nhập khẩu |
| Hàng hết hạn sử dụng, vi phạm quy định về chất lượng | Thực phẩm quá hạn |
Cụm "tạo điều kiện" mở rộng trách nhiệm sang chủ quản nền tảng, mạng xã hội có hoạt động thương mại điện tử và các bên hỗ trợ như thanh toán, logistics.
Nghĩa vụ của mọi sàn trung gian
| Nghĩa vụ (khoản 1 Điều 17) | Chi tiết theo Điều 18 Nghị định 248/2026 |
|---|---|
| Xác thực điện tử danh tính người bán trước khi cho bán | Cá nhân: họ tên, ngày sinh, số định danh; tổ chức: tên, trụ sở, mã số định danh tổ chức và thông tin người đại diện theo pháp luật; người bán nước ngoài: hộ chiếu hoặc giấy tờ tương đương còn hạn tối thiểu 06 tháng |
| Công khai thông tin người bán | Thể hiện bằng tiếng Việt hoặc chữ Latinh |
| Kiểm duyệt thông tin hàng hóa trước khi hiển thị | Rà soát ngành nghề cấm, hàng bị đình chỉ lưu hành, từ khóa theo yêu cầu cơ quan quản lý |
| Lưu dữ liệu hàng hóa đã đăng | Tối thiểu 01 năm |
Nghĩa vụ xác thực người bán được phân tích sâu tại xác thực danh tính người bán online. Kiểm duyệt trước khi hiển thị là thay đổi lớn: sàn không thể chỉ chờ khiếu nại rồi mới gỡ.
Nghĩa vụ thêm của sàn có chức năng đặt hàng
| Điểm khoản 2 Điều 17 | Nghĩa vụ |
|---|---|
| b | Nhận lại hàng không đúng nội dung đã thông báo, niêm yết, quảng cáo, cam kết; xử lý hàng hoàn trả theo pháp luật dân sự |
| c | Công khai thông báo thu hồi hàng khuyết tật, báo trực tiếp người mua, làm đầu mối nhận lại hàng |
| d | Cung cấp thông tin hỗ trợ giải quyết khiếu nại, tranh chấp |
| đ | Cung cấp công cụ để người bán truy xuất dữ liệu; giữ quyền truy cập 03 năm sau khi tài khoản bị tạm ngừng, chấm dứt |
| e | Tạm ngừng, chấm dứt tài khoản người bán ngay khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu |
| g | Báo người bán ít nhất 05 ngày trước khi hạn chế tài khoản vì lý do khác |
| h | Cho phép người mua đánh giá và hiển thị đầy đủ, chính xác |
| i | Lưu dữ liệu hợp đồng tối thiểu 03 năm |
| k | Bồi thường hoặc liên đới bồi thường nếu không thực hiện đủ các nghĩa vụ dẫn đến thiệt hại cho người mua |
Khoản 2 Điều 18 Nghị định 248/2026 yêu cầu việc trả hàng, hoàn tiền thực hiện theo chính sách công bố của sàn. Người mua nhận hàng giả nên lưu ảnh, video mở hộp và mã đơn hàng để yêu cầu sàn nhận lại.
Sàn lớn: hệ thống tự động và giải trình thuật toán
Sàn có chức năng đặt hàng là nền tảng số lớn theo pháp luật bảo vệ người tiêu dùng có thêm nghĩa vụ tại khoản 3 Điều 17:
| Nghĩa vụ | Nội dung |
|---|---|
| Hệ thống khiếu nại trực tuyến | Theo yêu cầu khoản 4 Điều 17, có giám sát của con người |
| Rà soát, cảnh báo, gỡ bỏ tự động | Thông tin hàng hóa vi phạm; biện pháp ngăn tái phạm |
| Cung cấp mô tả thuật toán | Giải thích thiết kế, lô-gíc, tính năng liên quan hành vi có dấu hiệu vi phạm, theo yêu cầu cơ quan có thẩm quyền |
| Công khai đối tác | Tổ chức thanh toán, trung gian thanh toán, logistics hợp tác với sàn |
Mốc 24 giờ trong chuỗi xử lý
Điều 21 Nghị định 248/2026 đặt nhiều mốc 24 giờ cho các bên trong hệ sinh thái:
| Chủ thể | Nghĩa vụ trong 24 giờ |
|---|---|
| Nền tảng tích hợp | Thông báo sự cố kỹ thuật |
| Nhà cung cấp hạ tầng | Ngăn chặn theo yêu cầu cơ quan có thẩm quyền |
| Doanh nghiệp logistics | Tạm ngừng cung cấp dịch vụ cho người bán vi phạm |
| Tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán | Gỡ bỏ, ngừng hỗ trợ theo yêu cầu |
| Pháp nhân được ủy quyền theo Điều 30 Luật 122/2025 | Gỡ bỏ thông tin hàng hóa vi phạm |
Với sàn nước ngoài bán vào Việt Nam, pháp nhân được ủy quyền tại Việt Nam là đầu mối thực hiện nghĩa vụ gỡ bỏ; xem sàn TMĐT nước ngoài bán vào Việt Nam.
Nghĩa vụ của người bán
Điều 21 Luật 122/2025 yêu cầu người bán cung cấp thông tin định danh, tên và địa chỉ kinh doanh; công khai thông tin về chất lượng hàng hóa, nội dung bắt buộc trên nhãn. Trên sàn có chức năng đặt hàng, người bán chỉ được dùng tài khoản thanh toán của chính mình, phải cung cấp giấy tờ kinh doanh có điều kiện trước khi bán, báo cáo hàng khuyết tật, thu hồi và bồi thường. Người bán qua livestream có thêm nghĩa vụ riêng, xem Luật TMĐT 2025 với người bán livestream.
Từ 01/01/2027, hàng hóa rủi ro cao còn có thể phải gắn mã truy xuất nguồn gốc theo lộ trình của bộ quản lý ngành, xem Nghị định 372/2026 về truy xuất nguồn gốc và mã UID. Thông tin sai sự thật về sản phẩm, doanh nghiệp trên mạng được xử lý theo Nghị định 328/2026 về tin giả.
Doanh nghiệp sở hữu thương hiệu nên làm gì
- Đăng ký nhãn hiệu và cung cấp danh sách từ khóa, hình ảnh nhận diện cho các sàn để hỗ trợ kiểm duyệt.
- Dùng hệ thống khiếu nại trực tuyến của sàn lớn và lưu bằng chứng vi phạm.
- Đề nghị cơ quan có thẩm quyền yêu cầu sàn tạm ngừng tài khoản vi phạm, vì sàn phải thực hiện ngay.
- Theo dõi đối tác logistics, thanh toán của người bán vi phạm để yêu cầu ngừng dịch vụ.
- Áp dụng mã truy xuất nguồn gốc cho sản phẩm chính để người mua tự kiểm tra.
Câu hỏi thường gặp
Mua phải hàng giả trên sàn, sàn có phải chịu trách nhiệm không?
Có thể. Điểm k khoản 2 Điều 17 Luật 122/2025 buộc sàn có chức năng đặt hàng bồi thường hoặc liên đới bồi thường nếu không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ như xác thực người bán, kiểm duyệt hàng hóa, dẫn đến thiệt hại cho người mua.
Sàn có phải kiểm duyệt sản phẩm trước khi đăng không?
Có. Điểm đ khoản 1 Điều 17 yêu cầu kiểm duyệt nội dung thông tin hàng hóa do người bán khởi tạo trước khi cho phép hiển thị.
Sàn phải lưu thông tin sản phẩm bao lâu?
Tối thiểu 01 năm kể từ khi đăng tải với thông tin hàng hóa, và tối thiểu 03 năm với dữ liệu hợp đồng giao kết trên sàn có chức năng đặt hàng.
Người bán nước ngoài được xác thực thế nào?
Qua giấy tờ hợp pháp; Nghị định 248/2026 yêu cầu hộ chiếu hoặc giấy tờ tương đương còn hạn tối thiểu 06 tháng.
Cơ quan nhà nước yêu cầu khóa gian hàng thì sàn có được chờ 05 ngày không?
Không. Sàn phải tạm ngừng, chấm dứt tài khoản ngay khi nhận yêu cầu. Thời hạn báo trước 05 ngày chỉ áp dụng khi sàn tự hạn chế tài khoản vì lý do chính đáng khác.
Luật Thương mại điện tử 2025 có hiệu lực từ khi nào?
Từ ngày 01/7/2026; Nghị định 248/2026 hướng dẫn cũng có hiệu lực từ cùng ngày.