Chính sách mới có hiệu lực tháng 10/2026: 7 thay đổi doanh nghiệp cần biết
Tháng 10/2026 có ít nhất sáu văn bản quy phạm pháp luật bắt đầu có hiệu lực, rải từ ngày 01 đến ngày 18. Doanh nghiệp xuất khẩu gạo, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài làm thương mại, nền tảng mạng xã hội và bộ phận nhân sự đều có việc phải làm ngay trong tháng. Song song, các chính sách thuế cuối năm như giảm thuế giá trị gia tăng còn 8% và giảm 30% thuế thu nhập cho doanh nghiệp nhỏ đang vào giai đoạn phải chuẩn bị quyết toán.
Ba thay đổi có tác động rộng nhất với doanh nghiệp trong tháng: điều kiện mới về xuất, nhập khẩu gạo từ 01/10; quy định xử lý tin giả áp dụng cho nền tảng, doanh nghiệp viễn thông từ 05/10; khung cấp phép mới cho doanh nghiệp FDI mua bán hàng hóa từ 18/10. Mọi ngày hiệu lực trong bảng được đối chiếu với điều khoản thi hành trong bản đăng Công báo hoặc bản gốc của cơ quan ban hành.
Căn cứ pháp lý & ngày rà soát: Nghị định 365/2026/NĐ-CP (Điều 27); Nghị định 321/2026/NĐ-CP (Công báo số 495); Luật 20/2026/QH16 (khoản 2 Điều 5, Công báo số 520); Nghị định 335/2026/NĐ-CP (Điều 32, Công báo số 500); Nghị định 328/2026/NĐ-CP (Công báo số 497); Nghị định 342/2026/NĐ-CP (Điều 45, Công báo số 512); Nghị quyết 204/2025/QH15; Nghị quyết 43/2026/QH16. Rà soát ngày 01/10/2026.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo, tóm lược các điểm chính. Doanh nghiệp nên đọc toàn văn và văn bản hướng dẫn trước khi áp dụng cho trường hợp cụ thể.
Bảng văn bản có hiệu lực tháng 10/2026
| Ngày hiệu lực | Văn bản | Nội dung chính | Ai cần chú ý |
|---|---|---|---|
| 01/10/2026 | Nghị định 365/2026/NĐ-CP | Kinh doanh xuất, nhập khẩu gạo; giấy chứng nhận 05 năm; nhập khẩu gạo phải thông báo kế hoạch | Doanh nghiệp xuất, nhập khẩu gạo |
| 01/10/2026 | Nghị định 321/2026/NĐ-CP | Mức chuẩn trợ cấp ưu đãi người có công 3.012.000 đồng | Người có công, thân nhân; bộ phận nhân sự |
| 01/10/2026 | Luật 20/2026/QH16 (khoản 3 Điều 1 và Điều 4) | Đề án băng tần kết hợp quốc phòng, an ninh; trách nhiệm của Bộ Khoa học và Công nghệ về thị trường công nghệ | Doanh nghiệp viễn thông, công nghệ |
| 05/10/2026 | Nghị định 335/2026/NĐ-CP | Chính sách trợ giúp xã hội; mức chuẩn 540.000 đồng/tháng; trợ cấp hưu trí xã hội 540.000 đồng/tháng | Người dân, địa phương |
| 05/10/2026 | Nghị định 328/2026/NĐ-CP | Phòng, chống tin giả, tin sai sự thật; gắn nhãn, ngăn chặn, gỡ bỏ | Mạng xã hội, doanh nghiệp Internet, viễn thông, cơ quan báo chí |
| 18/10/2026 | Nghị định 342/2026/NĐ-CP | Hoạt động mua bán hàng hóa của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài | Doanh nghiệp FDI thương mại, bán lẻ |
1. Xuất, nhập khẩu gạo theo Nghị định 365/2026
Từ 01/10/2026, Nghị định 365/2026/NĐ-CP thay Nghị định 107/2018/NĐ-CP và Nghị định 01/2025/NĐ-CP. Điều kiện xuất khẩu gạo gồm ít nhất 01 kho chuyên dùng chứa thóc, gạo và 01 cơ sở xay xát. Giấy chứng nhận có thời hạn 05 năm và không thu lệ phí. Thương nhân phải dự trữ lưu thông tối thiểu 5% lượng gạo đã xuất khẩu trong 06 tháng trước.
Doanh nghiệp nhập khẩu gạo phải đăng ký kế hoạch nhập khẩu với Bộ Công Thương trong vòng 45 ngày từ 01/10/2026. Giấy chứng nhận cấp theo quy định cũ vẫn dùng được đến hết thời hạn. Chi tiết tại bài Nghị định 365/2026 về xuất nhập khẩu gạo.
2. Mức chuẩn trợ cấp người có công 3.012.000 đồng
Nghị định 321/2026/NĐ-CP ngày 15/8/2026 quy định mức hưởng trợ cấp, phụ cấp và các chế độ ưu đãi người có công với cách mạng, có hiệu lực từ 01/10/2026. Mức chuẩn trợ cấp ưu đãi là 3.012.000 đồng. Mức hưởng cụ thể của từng nhóm đối tượng được quy định tại phụ lục kèm Nghị định. Doanh nghiệp có người lao động là người có công hoặc thân nhân nên thông báo để họ cập nhật hồ sơ tại địa phương.
3. Hai quy định của Luật 20/2026 có hiệu lực sớm
Luật 20/2026/QH16 sửa Luật Tần số vô tuyến điện, Luật Viễn thông, Luật Giao dịch điện tử và Luật Chuyển giao công nghệ. Phần lớn luật có hiệu lực từ 01/3/2027. Riêng khoản 3 Điều 1 và Điều 4 có hiệu lực từ 01/10/2026.
Khoản 3 Điều 1 sửa điểm d khoản 4 Điều 18 Luật Tần số vô tuyến điện. Trong trường hợp đặc biệt, băng tần được cấp cho doanh nghiệp nhà nước trực tiếp phục vụ quốc phòng, an ninh, thời hạn không quá 05 năm, để phát triển kinh tế kết hợp nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Điều 4 sửa Luật Chuyển giao công nghệ, giao Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì chương trình phát triển thị trường khoa học và công nghệ. Tác động trực tiếp với doanh nghiệp nhỏ là thấp.
4. Trợ giúp xã hội: mức chuẩn 540.000 đồng/tháng
Nghị định 335/2026/NĐ-CP ngày 21/8/2026 quy định chính sách trợ giúp xã hội, có hiệu lực từ 05/10/2026. Nghị định thay Nghị định 20/2021/NĐ-CP và Nghị định 76/2024/NĐ-CP. Mức chuẩn trợ giúp xã hội là 540.000 đồng/tháng. Điều 31 sửa Nghị định 176/2025/NĐ-CP, nâng trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng lên 540.000 đồng/tháng.
5. Phòng, chống tin giả theo Nghị định 328/2026
Nghị định 328/2026/NĐ-CP ngày 19/8/2026 quy định phòng, chống tin giả, tin sai sự thật, có hiệu lực từ 05/10/2026. Cơ quan có thẩm quyền phải gắn nhãn "TIN GIẢ, TIN SAI SỰ THẬT" trong 24 giờ kể từ khi kết luận. Với một nhóm tin, việc công bố, cảnh báo thực hiện trong 12 giờ làm việc kể từ khi gắn nhãn. Tin giả do hệ thống trí tuệ nhân tạo tạo ra mà chưa được gắn nhãn cũng thuộc diện phải gắn nhãn.
Theo Điều 12, cơ quan báo chí, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet, viễn thông, mạng xã hội và nhà cung cấp thông tin xuyên biên giới phải ngăn chặn hoặc gỡ bỏ tin giả sau khi cơ quan chức năng gắn nhãn, thông báo hoặc yêu cầu. Doanh nghiệp vận hành fanpage, cộng đồng trực tuyến nên có quy trình kiểm duyệt bình luận và gỡ nội dung khi nhận yêu cầu. Doanh nghiệp dùng AI tạo nội dung có thể tham khảo bài Luật Trí tuệ nhân tạo và doanh nghiệp.
6. Doanh nghiệp FDI mua bán hàng hóa theo Nghị định 342/2026
Từ 18/10/2026, Nghị định 342/2026/NĐ-CP quy định hoạt động mua bán hàng hóa và hoạt động liên quan của nhà đầu tư nước ngoài, tổ chức kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài. Nghị định liệt kê 9 hoạt động phải có giấy phép kinh doanh; các hoạt động mua bán khác chỉ cần ghi nhận trên giấy chứng nhận đăng ký đầu tư hoặc đăng ký doanh nghiệp. Thời hạn giấy phép kinh doanh bằng thời hạn hoạt động ghi trên giấy chứng nhận hoặc 05 năm. Doanh nghiệp FDI thương mại còn phải báo cáo trước ngày 15/01 và 15/7 hằng năm.
Chi tiết tại bài Nghị định 342/2026 về doanh nghiệp FDI mua bán hàng hóa.
7. Mốc thuế cuối năm cần chuẩn bị từ tháng 10
Hai chính sách thuế đang áp dụng có liên quan trực tiếp đến kế hoạch quý IV:
- Giảm thuế giá trị gia tăng còn 8% theo Nghị quyết 204/2025/QH15 áp dụng đến hết 31/12/2026 với nhóm hàng hóa, dịch vụ thuộc diện được giảm. Doanh nghiệp nên rà các hợp đồng ký trong năm 2026 nhưng giao hàng, xuất hóa đơn sau 31/12/2026 để xác định đúng thuế suất và giá bán.
- Giảm 30% thuế thu nhập doanh nghiệp, thu nhập cá nhân từ kinh doanh theo Nghị quyết 43/2026/QH16 cho đối tượng có doanh thu năm không quá 10 tỷ đồng, áp dụng kỳ tính thuế 2026 và 2027. Nghị định hướng dẫn chưa ban hành tại ngày rà soát. Chi tiết tại bài giảm 30% thuế TNDN, TNCN theo Nghị quyết 43/2026.
Danh mục chi phí được trừ khi quyết toán có tại bài chi phí được trừ thuế TNDN 2026.
Đã có hiệu lực từ trước: Luật Thủ đô 2026
Một số nguồn tổng hợp ghi Luật Thủ đô số 02/2026/QH16 có hiệu lực từ 01/10/2026. Theo khoản 1 Điều 35 của luật, ngày hiệu lực là 01/7/2026. Khoản 4 Điều 8 và khoản 6 Điều 36 có hiệu lực ngay từ ngày luật được thông qua. Doanh nghiệp hoạt động tại Hà Nội nên áp dụng luật từ mốc 01/7/2026 khi xác định cơ chế đặc thù của Thủ đô.
Checklist tháng 10/2026
- Doanh nghiệp nhập khẩu gạo: gửi thông báo kế hoạch nhập khẩu (Mẫu số 09) trong 45 ngày từ 01/10/2026.
- Doanh nghiệp xuất khẩu gạo: đặt lịch báo cáo ngày 05 hằng tháng và kiểm tra mức dự trữ 5%.
- Doanh nghiệp có fanpage, cộng đồng trực tuyến: lập quy trình gỡ nội dung khi có yêu cầu của cơ quan chức năng.
- Doanh nghiệp FDI thương mại: đối chiếu giấy phép kinh doanh hiện có với Nghị định 342/2026 trước 18/10/2026.
- Bộ phận kế toán: rà hợp đồng giao hàng sau 31/12/2026 và ước tính mức giảm 30% thuế thu nhập cho năm 2026.
Các mốc pháp lý tiếp theo đến năm 2028 có tại bài lịch luật mới 2027 cho doanh nghiệp.
Câu hỏi thường gặp
Tháng 10/2026 có những nghị định nào mới có hiệu lực?
Các nghị định có hiệu lực trong tháng gồm Nghị định 365/2026/NĐ-CP và 321/2026/NĐ-CP (01/10), Nghị định 335/2026/NĐ-CP và 328/2026/NĐ-CP (05/10), Nghị định 342/2026/NĐ-CP (18/10). Hai quy định của Luật 20/2026/QH16 cũng có hiệu lực từ 01/10.
Mức chuẩn trợ cấp người có công từ 01/10/2026 là bao nhiêu?
Theo Nghị định 321/2026/NĐ-CP, mức chuẩn trợ cấp ưu đãi người có công với cách mạng là 3.012.000 đồng, áp dụng từ 01/10/2026.
Mức chuẩn trợ giúp xã hội mới là bao nhiêu?
Theo Nghị định 335/2026/NĐ-CP, mức chuẩn trợ giúp xã hội là 540.000 đồng/tháng, có hiệu lực từ 05/10/2026. Trợ cấp hưu trí xã hội hằng tháng cũng được nâng lên 540.000 đồng/tháng.
Nghị định về tin giả có áp dụng cho doanh nghiệp không?
Có. Doanh nghiệp cung cấp dịch vụ Internet, viễn thông, mạng xã hội, nhà cung cấp thông tin xuyên biên giới và cơ quan báo chí phải ngăn chặn hoặc gỡ bỏ tin giả sau khi cơ quan chức năng gắn nhãn, thông báo hoặc yêu cầu (Điều 12 Nghị định 328/2026/NĐ-CP).
Thuế giá trị gia tăng 8% áp dụng đến khi nào?
Theo Nghị quyết 204/2025/QH15, mức giảm 2% thuế suất thuế giá trị gia tăng (còn 8%) áp dụng từ 01/7/2025 đến hết 31/12/2026 với các nhóm hàng hóa, dịch vụ thuộc diện được giảm.
Luật Thủ đô 2026 có hiệu lực từ ngày nào?
Theo khoản 1 Điều 35 Luật 02/2026/QH16, luật có hiệu lực từ 01/7/2026. Khoản 4 Điều 8 và khoản 6 Điều 36 có hiệu lực từ ngày thông qua.
