Chính sách mới tháng 12/2026: luật ngân hàng, rửa tiền có hiệu lực và các mốc cuối năm doanh nghiệp cần chốt
Tháng 12/2026 là tháng chuyển tiếp: một luật lớn về ngân hàng và phòng, chống rửa tiền bắt đầu có hiệu lực, một nghị định dọn dẹp 18 nghị định cũ có hiệu lực, và chính sách giảm thuế giá trị gia tăng xuống 8% kết thúc vào ngày cuối cùng của tháng. Với doanh nghiệp, đây cũng là tháng phải khóa số liệu cho quyết toán thuế năm 2026, năm đầu tiên áp dụng Luật Thuế TNCN mới cho cả 12 tháng.
Ba mốc cần ghi vào lịch: 01/12/2026 Luật 23/2026/QH16 có hiệu lực, nguyên tắc không niêm yết, báo giá, ghi giá hợp đồng bằng ngoại hối được quy định trong luật; 20/12/2026 (Chủ nhật) hạn tờ khai tháng 11; 31/12/2026 ngày cuối áp dụng thuế suất GTGT 8%.
Căn cứ pháp lý & ngày rà soát: Luật 23/2026/QH16 (Công báo số 519 ngày 22/9/2026); Nghị định 356/2026/NĐ-CP ngày 14/9/2026 bãi bỏ một số nghị định của Chính phủ (Công báo số 522 ngày 24/9/2026); Nghị định 174/2025/NĐ-CP và Nghị quyết 204/2025/QH15 về giảm thuế GTGT; Nghị định 252/2026/NĐ-CP (Điều 10, 24). Rà soát ngày 01/10/2026.
Lưu ý: Nội dung mang tính tham khảo. Danh sách tổng hợp từ văn bản đã đăng Công báo đến ngày 29/9/2026; các văn bản ban hành sau có thể bổ sung mốc hiệu lực trong tháng 12/2026.
Bảng tổng hợp mốc tháng 12/2026
| Ngày | Văn bản, sự kiện | Nội dung | Đối tượng |
|---|---|---|---|
| 01/12/2026 | Luật 23/2026/QH16 | Sửa Luật Ngân hàng Nhà nước, Luật Phòng, chống rửa tiền, Luật Các tổ chức tín dụng | Mọi doanh nghiệp có giao dịch ngân hàng; dịch vụ tài sản mã hóa |
| 01/12/2026 | Nghị định 356/2026/NĐ-CP | Bãi bỏ toàn bộ 18 nghị định và bãi bỏ một phần 6 nghị định | Doanh nghiệp tra cứu văn bản áp dụng |
| 20/12/2026 | Nghị định 252/2026/NĐ-CP | Hạn tờ khai GTGT, TNCN tháng 11/2026 (Chủ nhật) | Doanh nghiệp khai tháng |
| 31/12/2026 | Nghị định 174/2025/NĐ-CP | Ngày cuối áp dụng thuế suất GTGT 8% | Mọi cơ sở kinh doanh |
| 31/12/2026 | Kết thúc kỳ tính thuế năm 2026 | Khóa sổ cho quyết toán TNDN, TNCN | Mọi doanh nghiệp |
Luật 23/2026/QH16 có hiệu lực từ 01/12/2026
Điểm doanh nghiệp cần biết:
| Nội dung | Ý nghĩa với doanh nghiệp |
|---|---|
| Điều 31a Luật Ngân hàng Nhà nước | Mọi giao dịch, thanh toán, niêm yết, quảng cáo, báo giá, định giá, ghi giá trong hợp đồng trên lãnh thổ Việt Nam không được thực hiện bằng ngoại hối, trừ trường hợp được phép |
| Chủ sở hữu hưởng lợi | Định nghĩa mới, gồm cả thỏa thuận pháp lý và cá nhân mà khách hàng giao dịch thay mặt |
| Nhận biết khách hàng tổ chức | Thêm số định danh của tổ chức; giấy tờ xác minh gồm tài khoản định danh điện tử |
| Dịch vụ tài sản mã hóa | Trở thành đối tượng báo cáo phòng, chống rửa tiền; 15 dấu hiệu giao dịch đáng ngờ riêng |
| Không yêu cầu thông tin đã có | Đối tượng báo cáo khai thác được dữ liệu quốc gia thì không yêu cầu khách hàng cung cấp lại |
Phân tích chi tiết tại bài Luật 23/2026 sửa Luật Ngân hàng Nhà nước và Phòng, chống rửa tiền.
Nghị định 356/2026: 18 nghị định hết hiệu lực
Nghị định 356/2026/NĐ-CP bãi bỏ toàn bộ 18 nghị định, trong đó có một số văn bản doanh nghiệp từng tra cứu:
| Nghị định bị bãi bỏ | Nội dung |
|---|---|
| 05/1999/NĐ-CP, 170/2007/NĐ-CP, 106/2013/NĐ-CP | Chứng minh nhân dân và các lần sửa đổi |
| 138/2006/NĐ-CP | Hướng dẫn Bộ luật Dân sự về quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài |
| 97/2011/NĐ-CP, 92/2014/NĐ-CP | Thanh tra viên và cộng tác viên thanh tra |
| 33/2015/NĐ-CP | Thực hiện kết luận thanh tra |
| 08/2003/NĐ-CP | Hoạt động của Cơ quan đại diện ở nước ngoài phục vụ phát triển kinh tế |
| 145/2025/NĐ-CP | Phân định thẩm quyền chính quyền địa phương 02 cấp trong quy hoạch đô thị và nông thôn |
Nghị định cũng bãi bỏ một phần: Điều 3 và Điều 28 Quy chế kèm Nghị định 103/2009/NĐ-CP về hoạt động văn hóa và kinh doanh dịch vụ văn hóa công cộng; Điều 6, Điều 7 Nghị định 22/2023/NĐ-CP về kinh doanh trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường; Điều 13 Nghị định 35/2023/NĐ-CP thuộc lĩnh vực Bộ Xây dựng; Điều 26 Nghị định 79/2023/NĐ-CP về quyền đối với giống cây trồng; khoản 3 Điều 39 Nghị định 121/2025/NĐ-CP; Điều 32 Nghị định 148/2025/NĐ-CP.
Bộ phận pháp chế nên cập nhật danh mục văn bản đang viện dẫn trong hợp đồng mẫu, quy trình nội bộ. Ví dụ, hợp đồng có yếu tố nước ngoài còn dẫn Nghị định 138/2006 cần sửa phần căn cứ.
Hết giảm thuế GTGT ngày 31/12/2026
Nghị định 174/2025/NĐ-CP giảm thuế GTGT cho hàng hóa, dịch vụ đang chịu thuế suất 10% (trừ nhóm loại trừ) xuống 8% với phương pháp khấu trừ, và giảm 20% mức tỷ lệ % với phương pháp tính trên doanh thu, áp dụng đến hết 31/12/2026. Tại ngày rà soát chưa có văn bản gia hạn.
Việc cần làm trong tháng 12:
- Rà hợp đồng giao hàng, nghiệm thu quanh mốc 31/12.
- Cập nhật phần mềm hóa đơn sang 10% cho giao dịch từ 01/01/2027.
- Nộp Mẫu số 01 Phụ lục III kèm tờ khai GTGT kỳ cuối năm 2026.
Chi tiết tại bài giảm thuế GTGT 8% hết hạn 31/12/2026.
Chuẩn bị quyết toán thuế năm 2026
| Việc | Thời điểm nên làm | Ghi chú |
|---|---|---|
| Ước kết quả kinh doanh cả năm | Trước 20/12/2026 | Tính mức tạm nộp TNDN quý IV để đạt tối thiểu 80% |
| Xác định nhóm miễn, giảm TNDN | Tháng 12/2026 | Miễn khi doanh thu năm trước đến 1 tỷ đồng; giảm 30% khi doanh thu năm 2026 không quá 10 tỷ đồng |
| Đối chiếu thuế TNCN đã khấu trừ | Tháng 12/2026 | Quyết toán 2026 tính lại cả năm theo Luật 109/2025/QH15 |
| Thu giấy ủy quyền quyết toán TNCN | Tháng 12/2026 – tháng 01/2027 | Người muốn trừ chi y tế, giáo dục phải tự quyết toán |
| Hộ kinh doanh rà doanh thu năm | Tháng 12/2026 | Doanh thu đến 1 tỷ đồng thông báo trước 31/01/2027 |
Hướng dẫn chi tiết: quyết toán thuế TNDN 2026, quyết toán thuế TNCN 2026, lịch nộp thuế quý IV/2026.
Nhân sự: chuẩn bị cho năm 2027
- Lương tối thiểu vùng 2027: tại ngày rà soát vẫn ở giai đoạn dự thảo; mức đang áp dụng năm 2026 theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP là 5.310.000, 4.730.000, 4.140.000 và 3.700.000 đồng/tháng cho vùng I đến IV. Theo dõi tại bài lương tối thiểu vùng 2027 (dự thảo).
- Ngày nghỉ năm 2027: lịch nghỉ có thêm Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11 theo Nghị quyết 28/2026/QH16.
- Quy chế lương, thưởng Tết: rà quy chế, hợp đồng lao động trước kỳ trả thưởng.
Pháp chế: các luật có hiệu lực ngay sau tháng 12
Từ 01/01/2027 có Luật Công chứng sửa đổi, Luật 21/2026 sửa 10 luật nông nghiệp và môi trường, lệnh cấm kinh doanh khí N2O cho mục đích hít, và nghĩa vụ xác thực danh tính người bán trên sàn thương mại điện tử. Danh sách đầy đủ tại bài chính sách mới từ 01/01/2027.
Câu hỏi thường gặp
Luật nào có hiệu lực từ 01/12/2026?
Luật 23/2026/QH16 sửa đổi, bổ sung Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng. Cùng ngày, Nghị định 356/2026/NĐ-CP bãi bỏ một số nghị định có hiệu lực.
Nghị định 356/2026/NĐ-CP bãi bỏ những nghị định nào?
Bãi bỏ toàn bộ 18 nghị định, trong đó có Nghị định 05/1999 về Chứng minh nhân dân và các nghị định sửa đổi, Nghị định 138/2006 về quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài, Nghị định 97/2011 về thanh tra viên, Nghị định 33/2015 về thực hiện kết luận thanh tra; đồng thời bãi bỏ một phần 6 nghị định khác.
Thuế GTGT 8% còn áp dụng đến ngày nào?
Đến hết ngày 31/12/2026 theo Nghị định 174/2025/NĐ-CP. Tại ngày rà soát chưa có văn bản gia hạn.
Hạn tờ khai thuế tháng 11/2026 là ngày nào?
Ngày 20/12/2026, ngày thứ 20 của tháng tiếp theo theo khoản 2 Điều 10 Nghị định 252/2026. Ngày này là Chủ nhật nên doanh nghiệp nên nộp trước.
Từ tháng 12/2026 doanh nghiệp có được báo giá bằng ngoại tệ không?
Theo Điều 31a Luật Ngân hàng Nhà nước được bổ sung bởi Luật 23/2026/QH16, việc báo giá, niêm yết, ghi giá hợp đồng trên lãnh thổ Việt Nam không được thực hiện bằng ngoại hối, trừ trường hợp được phép theo luật, nghị quyết của Quốc hội hoặc quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nước.
Lương tối thiểu vùng 2027 đã được ban hành chưa?
Tại ngày rà soát 01/10/2026, mức lương tối thiểu vùng 2027 vẫn đang ở dạng dự thảo. Doanh nghiệp tiếp tục áp dụng mức năm 2026 theo Nghị định 293/2025/NĐ-CP cho đến khi có nghị định mới.
